Hulasatü'l Hulasa

*HULÂSATÜ’L-HULÂSA* Rahman ve Rahîm Allah’ın adıyla 1. Yedi gök, yer ve onların içinde bulunan herkes O’nu tesbih eder. Hiçbir şey yoktur ki, O’nu hamd ile beraber tesbih ve tenzih ediyor olmasın. 2. Evet, biz iman ettik ki; 3. Bütün gökler kendilerine mahsus lisanlarıyla; yıldızlar, güneşler, aylar ve gezegenlerden müteşekkil kelimeleriyle ve onların nizam ve intizamları, muntazam vazife ve âhenkli işleyişleriyle söyleyip şehadet ederler ki, Vâcibü’l-Vücud, Vâhid ü Ehad Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 4. Gökyüzü kendine mahsus lisanı ile; vazifeli birer hizmetkâr olan bulut, rüzgâr, şimşek, gök gürültüsü ve yağmurdan müteşekkil kelimeleriyle ve onların faydaları, bütün canlıların ihtiyaçlarına olan uygunluklarıyla ikrar ve şahitlik eder ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 5. Unsurlar, elementler kendilerine mahsus dilleriyle; her biri birer kelime olan sanatlı ürünleri, müzeyyen neticeleri, mükemmel hizmetleriyle ve zatları itibariyle câhil ve câmit oldukları, birbirine çok benzedikleri, birbirinin emsali ve aynı zamanda zıttı oldukları, kayıtsız şekilde yayılmacı bir hareket tarzı sergiledikleri hâlde toprak, demir, su ve havadaki hizmetlerini yerine getirme, emre boyun eğme, itaat ve intizamdaki mükemmellikleri ile söyleyip şehadet ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur.

6. Yeryüzü kendine mahsus lisanıyla; ihtiyaca matuf olmak üzere hikmetle yerleştirilmiş madenlerinin faydaları, gıda için rahmetle donatılmış bitkilerinin sümbülleri, rızık olmak üzere mükemmel yaratılmış ağaçlarının meyveleri, rahmet ve aynı zamanda inayet lütufları içerisinde, hikmet ve iradenin çok hassas mizanlarıyla resmedilen hayvanatın farklı farklı suretlerinden müteşekkil kelimeleriyle der ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 7. Denizler, pınarlar ve ırmaklar kendilerine mahsus lisanlarıyla; zinetli cevherleri, sularında intizamla yaşayan çeşit çeşit hayvanları, o suların gayet derecede ölçülü gelir ve giderleri, en derli toplu şekilde depolanmaları ve korunmaları, dünya karalarıyla beraber onların da Güneş’in etrafında muhteşem bir şekilde evrilip çevrilmesi, döndürülmesi gibi kelimeleriyle derler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 8. Dağlar, vadiler ve sahralar kendilerine mahsus lisanlarıyla; her çeşit canlının her türden ihtiyacı için depolanmış hazinelerinin ve kaynaklarının farklı farklı faydalarından müteşekkil kelimeleriyle, yine mahlûkatı rızıklandırmak için gönderilmiş sümbüllü bitkilerden müteşekkil kelimeleriyle ve aynı zamanda canlılara yiyecek olmak üzere ellerini uzatmış meyveli ağaçlardan müteşekkil kelimeleriyle derler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur.

9. Çeşit çeşit bitkiler, sınıf sınıf ağaçlar kendilerine mahsus lisanlarıyla; âhenk, uyum ve intizam içindeki ölçülü yaprak, çiçek ve tohumlarından müteşekkil kelimeleriyle ve birbirinden farklı suretlerinin bir intizam, mizan ve imtiyaz içinde açılıp ortaya çıkmalarıyla der ve şehadet ederler ki, Allah’tan başka bir ilâh yoktur. 10. Bütün hayvanat ve huveynat, topyekûn büyük ve küçük hayvanlar, kuşlar ve kuşçuklar kendilerine has lisanlarıyla; hepsi yerli yerinde uzuv, alet, cihaz ve hislerinden müteşekkil kelimeleriyle söyler ve kendilerine mahsus, ölçülü ve zinetli suretlerinin açılıp inkişaf etmeleriyle şehadet ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 11. Bütün enbiya ve resûller (alâ nebiyyina ve aleyhimüsselâm) kemâlat ve mucizatları, kitap ve sahifeleri, muamele ve münâcâtları kelimeleriyle der ve yakarış ve yardım taleplerine cevaben lütfedilen Rabbânî mukabeleler, gaybî iane, ikram ve medetlerle şehadet ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. Hayra kilitlenmiş ahyâr, vilâyetini ilimle taçlandıran asfiya, doğruluk, fıtratının bir yanı hâline gelmiş sıddîkîn kendilerine has lisanları ile; nuranî ve birbirine muvafık hüccet, burhan ve delillerinden müteşekkil kelimeleriyle ikrar ve ilan ederler ki, Allah’tan gayri hiçbir ilâh yoktur.

12-13. Bütün evliya ve aktâb (kutuplar) kendilerine mahsus lisanlarıyla; birbirine mutabık müşahede ve keşiflerinden müteşekkil kelimeleriyle ilan ederler ki, Allah’tan gayri hiçbir ilâh yoktur. 14. Bütün melâike ve ervah-ı tayyibe kendilerine has lisanlarıyla; dünyayı dolduran tesbihat ve tahmidatlarından müteşekkil kelimeleri ile ve insanlara binler ve binler defa temessül ederek göründükleri sırada tevatüren verdikleri haberlerin birbirine tevafukları ile söyler ve şehadet ederler ki, Allah’tan gayri hiçbir ilâh yoktur. 15. Yine bütün müstakim akıllar, selim kalbler kendilerine mahsus lisanlarıyla; mezhep ve meşrep farklılıklarına rağmen, birbirine uygun olan yakîn, kanaat, delil ve keşiflerinden müteşekkil kelimelerle ifade ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 16. Bütün kütüb ve suhuf-u semaviye kendi lisanlarıyla; farklı zaman ve mekânlarda gelen vahiy ve ilham kelimeleriyle ilan ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. Evet, Allah (celle celâluhu) rubûbiyet ve şefkatini fiilen ve hâlen gözler önünde gösterdiği gibi, rahmâniyet ve ulûhiyetini de vahiy ve ilhamlar ile açıkça ilan etmektedir.

17. Hazreti Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm) mübarek lisanıyla; kemâlat, mucizat ve Din’ine ait hakikatlerden, ayrıca âl ü ashabının, asfiya-i ümmetinin tevhid hususunda O’nu hakka’l-yakîn, ayne’l-yakîn ve ilme’l-yakîn ile tasdikte icma etmelerinden müteşekkil kelimelerle ilan eder ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 18. Cihat-ı sittesi (altı ciheti) parlak, makamat-ı sitte tarafından musaddak ve hakâik-i sitte üzerine mukarrar (karar kılmış) olan Ku’an-ı Mu’cizü’l-Beyan kendi lisanıyla; sûre, âyet, meyve ve eser, hakikat ve sırlarından müteşekkil kelimeleriyle ilan eder ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 19. Hakikat-i insaniye kendine mahsus lisanıyla; hayatı, hisleri, seciye ve huyları, ayrıca (Cenab-ı Allah’ın esmâ-i hüsnâ ve sıfât-ı ulyâsına) bir mikyas (ölçü) ve bir mir’at (ayna) oluşundan müteşekkil kelimeleriyle; evsafı, ahlâkı, Allah’ın arzda yarattığı halife, kâinata yaptığı fihrist oluşu ve (emanet-i kübra olan) enaniyetinden müteşekkil kelimeleriyle; cami, şümullü ve kapsamlı yaratılışı, mütenevvi (farklı farklı) ibadetleri, pek çok ihtiyaçları, nihayetsiz acz u fakr ve noksanlığı ve sayılamayacak kadar çok istidatlarıyla der ki, Vâcibü’l-Vücud, Vâhid ü Ehad Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur.

20. Muazzam ve mücessem bir Kur’ân olan kitab-ı kebir-i kâinat muhit/kuşatıcı bir dil ile; gelir ve giderleri, üzerinde yaşayan sakinleri ve içinde bulunan müştemilatı ve bütün bunların ölçülü ve muntazam yenilenmeleri ve değişmelerinden müteşekkil kelimeleriyle; hudûsu (sonradan yaratılması) ve imkânı (varlığının zorunlu değil mümkin olması, olup olmaması mümkün iken var edilmesi), sakinlerinin değişip durması, müştemilatındaki muntazam değişiklikler, şekillenmeler ve sevk ü idare, ayrıca bütün cüz ve parçalarındaki gayet derecede ölçülü teavün (yardımlaşma), tesanüt (dayanışma) ve tenasüp (uygunluk) kelimeleriyle ilan eder ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 21. Hazreti Vâcibü’l-Vücud sıfat, isim, şuûn ve fiillerinin tecellileriyle.. mükemmel bir sistem ve denge içinde yaratıp idare ettiği eserleri ve sanat harikalarından müteşekkil kelimeleriyle.. hem bütün mevcudattan kendilerine mahsus farklı farklı ibadetlerin görünmesine karşılık kâinatın her tarafında varlığını gösteren mutlak ulûhiyetinin görünmesiyle.. bütün mahlûkatı kuşatan rubûbiyet-i âmmesinin ortaya çıkması ile.. bütün masnûatını kapsayan faaliyet-i şamilesinin görülmesiyle bizzat şehadet eder ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 22. Ulûhiyetinde ve rubûbiyetinde şirki her cihetle reddeden nihayetsiz kemâlat, kibriyâ ve azamet (büyüklük ve ululuk) sahibi, Vâcibü’l-Vücud, Vâhid ü Ehad Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur.

23. Şirki hiçbir açıdan kabul etmeyip reddeden mutlak hâkimiyet ve âmiriyet sahibi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 24. Tevhidin lazımı olan rubûbiyet-i âmme ve ulûhiyet-i mutlaka sahibi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 25. Birbirine benzeyen hadsiz eşyanın muntazam suretlerini her tarafta birbirine hiç karıştırmadan, hikmetle açan Fettâhiyet-i âmme sahibi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 26. Her bir tarafta birbirine benzer çok geniş rahmet ve şefkat tecellileriyle mütecelli olan Rahmâniyet-i vâsia sahibi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 27. Zerrâttan seyyârata, atomlardan gezegenlere kadar her şeyi ihata eden muhteşem sevk ve idarenin sahibi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 28. Birbiriyle pek karışık ve içiçe bulunan bütün canlıların belirlenmiş iaşe ve rızıklarını, onların tam ihtiyaçlarına göre lütfeden Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 29. Her noktayı kuşatan isim ve fiillerin sahibi, her yere yayılmış bulunan unsur ve türlerin yaratıcısı Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 30. Bütün eşyayı, mutlak çoklukla beraber nihayet derecede intizam içinde.. mutlak süratle beraber benzersiz bir ölçü içinde.. birbirinden pek çok uzaklıkla beraber emsalsiz bir ittifak ve uyum içinde.. mutlak bir karışıklıkla beraber tam bir imtiyaz ve farklılık içinde.. mutlak bir bolluk ile beraber paha biçilmez bir kıymet içinde yaratan ve bütün bu icraat-ı Sübhaniye apaçık Yüce Zâtının birliğine delâlet eden Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur.

31. Vahdetinin mühürleri, birer mektup gibi yarattığı sanat harikası eserlerinin üzerinde kesretle görünen Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 32. Bütün kâinattaki, vahdeti gerekli kılan, şirki de reddeden sevk u idaredeki birlik ve umumi ve mükemmel intizam şehadet eder ki, Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 33. Âlemin bütün cüzleri, parçaları; her biri ehadiyete delâlet eden ve kader kalemi ile belirlenen kabiliyetleri ölçüsünde her bir şeyde görünen, bilerek ve nihayetsiz bir itkan ile ortaya konan sanatıyla beraber vâhidiyete delâlet eden yardımlaşmaları, birbirinin ihtiyaçlarına cevap vermeleri, ölçülü ve dengeli hareketleriyle şehadet ederler ki, Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. 34. Yüceler Yücesi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O (celle celâluhu) her şey ve herkesin üzerinde tasarruf sahibi Melik, varlığı kendinden ve değişmeyen bir Zât olan Hak, tekvinî ve teşriî beyanlarıyla varlık ve birliğini apaçık gösteren Mübîn’dir. Hazreti Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm) Allah’ın, vaadinde sadıklardan daha sadık, emanette eminlerden daha emin Resûl-i Zişân’ıdır. Evet, ümmiliği ile beraber, getirmiş olduğu en mükemmel Din İslâmiyet ve şeriatıyla birden zuhurunun.. O’nun gayet derecedeki ciddiyet ve itminanına, nihayet mertebedeki güven ve itimadına, sıdk u sadakat ve hakkaniyetindeki kemâline delâlet eden ve emsalsiz harika meyveler netice veren kuvvetli iman, itikat ve ibadetinin.. pek yüksek dua, münâcât ve davetinin.. en şümullü tebliği ve sağlamlardan daha sağlam metanetinin şehadetiyle;

hem iman esaslarına ait bütün hakikatlerin ittifakla O’nu tasdik etmesinin şehadetiyle; hem kendi ulvi şahsiyetinin binler kemâlat ve mucizelerinin şehadetiyle; ayrıca hadd ü hesaba gelmeyen hakikat ve delilleri ile Kur’ân-ı Azîmüşşan’ın.. işaretlerinin kudsiyetiyle Cevşen’in.. delillerinin kuvvetiyle (Risale-i) Nur’un.. peygamberliğinden önce, O’nun risaletini teyit eder mahiyette vuku bulan irhasat türünden hâdiseleri haber veren mazinin.. binler hâdise ile O’nun nübüvvetini tasdik eden istikbalin.. hakka’l-yakîn derecesindeki kuvvetli imanlarıyla O’nu tasdik eden ehl-i beytinin.. ayne’l-yakîn mertebesindeki kâmil imanlarıyla O’nu tasdik eden ashabının.. ilme’l-yakîn ölçüsündeki tahkikatleriyle O’nu tasdik eden asfiyanın.. keşif ve yakinleriyle O’nu tasdik hususunda mutabakat sergileyen bütün aktâbın.. kâhinler, gaipten seslenen hâtifler ve âriflerin, O’nun peygamberliğini müjdeleyen haberlerini tevatür ölçüsünde çokluk ve sağlamlık ile bildiren mazinin.. mukaddes kitap ve sahifelerinde O’nun risaletini müjdeleyen nebi ve resûllerin (alâ nebiyyina ve aleyhimüsselâm)..

Kâinatın yaratılışındaki gayeler ve gözetilen ilâhî maksatların gerçekleşmesi, her bir parçasının kıymetini bulması ve vazifesini yerine getirmesi, güzellik ve kemâlatının ortaya çıkması ve hakikatlerindeki hikmetlerin gerçekleşebilmesi sadece ve sadece beşerden peygamberlerin gönderilmesine, özellikle de risaleti bütün insanlığı cami/kuşatıcı olan Hazreti Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm)’ın risaletine mütevakkıf/bağlı olması sırrıyla, -zira Hazreti Muhammed (sallallâhu aleyhi vesellem)’in risaleti olmasaydı, nihayetsiz anlamları olan bu mükemmel mevcudat boşu boşuna gidecek, anlamsız kalacak ve kemâlatını yitirecekti, ki bu, birçok vecih ve cihetlerden muhaldir/imkânsızdır- bütün gayeleri ve hakikatlerindeki hikmetleri ile kâinatın şehadetiyle O (aleyhi ekmelüttahiyyat ve etemmütteslimat), Allah’ın (celle celâluhu) şanı yüce Resûl’üdür. 35. Yüceler Yücesi Hazreti Allah’tan başka hiçbir ilâh yoktur. O (celle celâluhu) her şey ve herkesin üzerinde tasarruf sahibi Melik, varlığı kendinden ve değişmeyen bir Zât olan Hak, tekvinî ve teşriî beyanlarıyla varlık ve birliğini apaçık gösteren Mübîn’dir. Hazreti Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm) Allah’ın, vaadinde sadıklardan daha sadık, emanette eminlerden daha emin Resûlü’dür. Kâinatın sahibi, yaratıcısı, mutlak tasarruf sahibi mutasarrıfı ve her an onu sevk ve idare eden Yüceler Yücesi Allah, Kur’ân-ı Mucizü’l-Beyan’ı o şanı yüce Resûl’e indirmek..

O’nun eliyle farklı farklı mucizeler ortaya koymak.. her zaman O’nu muhafaza ve muvaffak etmek.. getirmiş olduğu Din’ini bütün hakikatleriyle devam ettirmek ve O’nun hürmetli, şerefli makamını gözle görülür, âşikâr bir şekilde başka bütün mahlûkatın üstünde tutmak gibi Rahmânî fiilleri ve yine O’nun risaletini bütün kâinata mânevî bir güneş, Din’ini bütün kullarının kemâlatına bir fihrist, hakikat-ı Ahmediye ve Muhammediye’sini, Zat-ı Ulûhiyetinin tecellilerine pek çok hüccet ve burhanlarla cami bir ayna yapmak ve bu kâinatta mahlûkatın, varlığını devam ettirebilmesi için elzem olan rahmet, hikmet ve adalet ve yine bulunmaları zaruri olan güneş, ışık, hava, su, rızık ve nimetler kadar olmazsa olmaz kudsî vazifelerle O’nu tavzif etmek gibi icraat-ı rubûbiyesi ile şehadet eder ki, O (aleyhi elfü elfi salâtin ve selâm), Yüceler Yücesi Allah’ın Resûl'üdür. 36. Ey yedi kat göklerin, arzın ve bunların içindekilerin, Yüce Zâtını her an tesbih, tenzih ve takdis ederek anıp durduğu Rabbimiz! Başta Senin ulu Zât’ını ve bütün bu delilleri şahit göstererek biz de şehadet ederiz ki, varlığı zaruri, nazîri, veziri, dengi, benzeri olmayan yektâ, ikinci olmayan, benzeri gibi dahi olmayan tek, herkesin muhtaç bulunduğu müstağni, ebedî hayat sahibi, Kendi Kendine kâim, olmuş olacak, cüz’î-küllî her şeyi bilen, her şeyi hikmetle, yerli yerinde vaz’ eden, sonsuz kudret sahibi, dileyen ve dilediğini gerçekleştirmeye yegâne muktedir olan, her şeyi işiten ve gören, kelâm sıfatıyla Kendine mahsus surette konuşan, rahmetiyle bütün varlığı kuşatan, mü’min kullarına hususi merhamette bulunan Vâcibü’l-Vücud, Vâhid ü Ehad, Ferd ü Samed, Hayy u Kayyûm, Alîm ü Hakîm, Kadîr u Mürîd, Semi’ u Basîr, Mütekellim-i Ezelî, Rahmân ve Rahîm Allah (celle celâluhu) Sensin.

37. Senden başka hiçbir ilâh yoktur Allahım! Senin hiçbir cihetle şerîkin, ortağın da yoktur. Biz yine Senin Yüce Zâtını ve bütün bu delilleri şahit tutarak şehadet ederiz ki, Muhammed (aleyhissalâtü vesselâm) Senin kulun, nebin, bütün varlığın özü, hulâsası ve usaresi olan seçkin Mustafa’n ve yakınlardan yakın dostluk payesiyle serfiraz kıldığın, Zâtına habib eylediğin halilindir. Senin mülkünün güzelliği.. masnûatının sultanı.. matmah-ı nazarın.. hidayetinin güneşi.. muhabbetinin lisanı.. rahmetinin misali.. mahlûkatının nuru.. mevcudatının şerefi.. kesret âleminde Senin vahdetinin kandili.. kâinatın tılsımı olan ince hakikatlerini ortaya koyan keşşafı.. Senin rubûbiyet saltanatının dellâlı.. razı ve hoşnut olduğun söz ve amellerin tebliğcisi.. esmâ-i hüsnâ hazinelerinin tarif edicisi.. bütün kullarının rehber ve muallimi.. kâinata serpiştirdiğin delillerinin tercümanı.. Senin görünmen ve gösterilmenin en önemli vesilesi.. Senin bizzat Kendi cemâline ve birbirinden güzel isimlerine olan muhabbetinin ve yine sanatına ve masnûatındaki güzelliklere olan muhabbetinin nurlarının aynası O’dur. Hem kâinat sarayının nakışlarında, o nakışların boyasında, her bir varlığın sanatla yaratılmasındaki hikmetlerde bulunan Âlemlerin Rabbi olarak Senin saltanat-ı rubûbiyetine ait güzellikleri beyan için, hem kâinat kitabının satırlarındaki her bir delilin kelimeleri üzerindeki hikmetli işaretleri ile, Âlemlerin Rabbi’ne ait olan isimlerin cilvelerinin definelerini tarif etmek için hem de Senin rızanı celb edecek marziyatını açıklamak için âlemlere rahmet olarak gönderdiğin Habîb’in ve Resûl’ündür.

38. Ey göklerin ve yerlerin yegâne Rabbi! O Habîb ve Resûl-i Ekrem’ine, âl ve ashabına, kıyamet gününe kadar yazılan ve okunan Risale-i Nur harflerinin bütünü sayısınca salât ve selâm eyle. O salâvat hürmetine bu tefekkürat-ı imaniyeyi rahmetinle bu kulunun sevap defterine, Risale-i Nur’un vefalı talebelerinin amel defterlerine, Üstadımız Said Nursî’nin ve bizim anne babalarımızın hasenat defterlerine yazıver. Dualarımızı lütfen ve keremen kabul buyur Allahım! Bütün hamd ü senalar yalnız ve yalnız Âlemlerin Rabbi Hazreti Allah’a mahsustur.