Âlem-i Emir

Cenâb-ı Hakk'ın, emirlerini ihtiva eden kanunlar âlemidir ki nurânî ve misâlîdir. Allah'ın emirleri kâinatta kanunlar şeklinde tecellî eder. Kanunlar da ef'al-i İlâhiye'yi tanzim eden âdetullahtır. (Bk. kanun; adetullah) Mesela rahmaniyet, rezzakıyet, rahîmiyet, kerîmiyet, hafîziyet, hallakiyet, tenasül, müsabaka, teâvün ve mübareze gibi kanunlar emir âlemindendir. Bu kanunların hepsi umumidir: Mesela diğer kanunlar gibi mübareze kanunu da, kalb etrafındaki ilhamat ve vesveselerin mübarezelerinden tut, ta semâ âfâkında melâike ve şeytanların mübarezesine kadar cereyan eder. Hem mesela, ruh da emir âlemindendir ki gayet cem'iyetli ve yüksek bir mahiyete mâlik, haricî bir vücut giydirilmiş, zîşuur, nuranî bir kanun-u emrîdir. Mevcut ruh, mâkul kanunun kardeşidir. İkisi hem daimî, hem âlem-i emirden gelmişlerdir. Şayet nevilerdeki kanunlara kudret-i ezeliye bir vücud-u haricî giydirseydi, ruh olurdu. Eğer ruh, şuuru başından indirse, yine lâyemut bir kanun olurdu. Ayrıca bk. kanun; ruh