A’yân-ı Sâbite

A'yân-ı sâbite, mevcudat-ı ilmiyedir. Yani her şeyin mahiyetinin, bir ilm-i muhît sahibi olan Cenâb-ı Hakk'ın daire-i ilminde bulunmasıdır. A'yân-ı sâbite eşyanın mahiyetleridir. Yani eşyanın haricî vücut giymeden önce de, haricî libasını çıkardığında da fenâya gitmediğini ifade eder. Zira bütün eşya, bütün ahvâliyle, vücuda gelmeden önce ve vücuttan gittikten sonra yazılıdır ve yazılır ve yazılıyor. "Hakikî hakaik-i eşya, esma-i İlâhiye'dir. Mahiyet-i eşya ise o hakaikin gölgeleridir." Bu nedenle a'yân-ı sâbitenin "esma-i İlâhiye'nin gölgeleri" oldukları da kabul edilir. Eşyanın icadının kolaylığı (âlem-i manadan âlem-i zuhura getirilmesi) ise Risale-i Nur'da şöyle bir örnekle izah edilir: "Aynadaki aksin fotoğraf vasıtasıyla kâğıt üstüne vücud-u haricî giymesi veyahut görünmeyen bir yazıyla yazılan bir mektuba gösterici maddeyi sürmekle görünmesi gibi, Ferd-i Vâhid'in ilm-i ezelîsinin aynasında bulunan mahiyet-i eşyaya ve suver-i mevcudata, gayet suhuletle, kudret onlara vücud-u haricî giydirir. Ve âlem-i manadan âlem-i zuhura getirir, gözlere gösterir." Cenâb-ı Hak, görünmeyen bir yazıyı göstermek için sürülen bir ecza misilli, gayet kolay o mâdûmât-ı hariciye olan mevcudat-ı ilmiyeye vücud-u haricî verir. Böylece, kaderin hükmüyle ve düsturuyla kudret-i İlâhiye, icad-ı eşyada herbiri birer âyet olan silsile-i mevcudatı icad ederek mevcudatı âlem-i gaybdan âlem-i şehadete ve ilimden kudrete geçirir.