Azamet

1. Büyüklük, ululuk. 2. Kibir, gurur, büyüklük taslama; debdebe, dârât. (Bu mana insan için kullanılır.) 3. Azamet, Cenâb-ı Hakk'ın sonsuz büyüklüğünü, haşmetini, hadsiz kudretini, aczsiz izzetini, nihayetsiz büyük olan evsaf-ı İlâhîyesini ifade eden bir sıfatıdır. Cenâb-ı Hakk'ın azameti, bütün kâinatı O'nun taht-ı emir ve idaresinde ve nihayet itaatte tutar. Daire-i esbab içinde hem melâikeyi, hem hayvânâtı, hem cemâdat ve nebâtâtı, hem insanları istihdam edip Kendisine ibadet ettirir. Cüz'î ve ufak şeyler O'nun daire-i ihatasının dışında kalmaz. Şirketi asla kabul etmez. Cenâb-ı Hakk'ın azameti, hiçbir yerde, hiçbir şeyde, hiçbir cihetle; hiçbir şirkin hiçbir imkânını, hiçbir ihtimalini bırakmaz. İcad hususunda infiradı, tasarruf cihetiyle de ihatayı iktiza eder. Beşerin zihni ve fikri, Cenâb-ı Hakk'ın azametine bir mikyas, kemâlâtına bir mizan, evsafının muhakemesine bir vasıta bulmak vüs'atinde değildir. Ancak cemi' masnuatından ve mecmu-u âsârından ve bütün ef'âlinden tahassul ve tecellî eden bir vecihle bakılabilir. Evet, zerre mir'at olur, fakat mikyas olamaz. Zira vâcib mümkine kıyas edilmez. Azamet ile kibriya arasındaki fark için bk. Kebîr.