Bâis

Cenâb-ı Hakkın ismi: Ölümünden sonra bütün canlıları dirilten, ölümün kardeşi olan uykudan uyandıran ve manevî ölüm sayılan cehâletten peygamberler göndermek suretiyle mânen dirilten Allah. Bâis, göndermek, görevlendirmek, diriltmek, uyandırmak, harekete geçirmek manalarına gelen ba's kökünden türemiştir. Bâis isminin aslı, "ölümden sonra dirilten" mânasındadır. Bu bakımdan bu ismin tecellisi, ölüm ve ölüme benzeyen herşeyi diriltilme şeklinde tezahür eder. Yani Cenâb-ı Hak yağmur yüklü bulutlar gönderip ölü toprağı dirilttiği gibi, kışın yarı ölmüş durumdaki canlıları baharda diriltir. Savaşta ümitsizlikten ölen gönülleri melekler göndererek ümit ile dirilttiği gibi, ölüme benzeyen cehaletten de peygamberler ve âlimler göndererek insanları mânen diriltir. Evet bütün dirilişler bu ismin bir tecellisidir. Kur'ân-ı Kerimde bir çok âyet bu ismin tecellisini bize izah eder. Bunlardan ikisini burada meâlen arz etmeye çalışalım: "Kâfirler hiç diriltilmeyeceklerini sandılar. De di: Evet, Rabbime yemin olsun ki mutlaka diriltileceksiniz. Sonra da yaptıklarınız size haber verilecektir. Bu ise Allah için pek kolaydır."Teğâbün Sûresi, 64:7 "Ey insanlar! Eğer öldükten sonra diriltilmeniz hakkında şüpheniz varsa, şurası muhakkak ki, Biz sizi önce topraktan, sonra bir damla sudan (meniden), sonra alakadan (rahim duvarına asılıp gömülmüş, döllenmiş yumurtadan), sonra da belli belirsiz mudgadan (bir parça etten) yarattık—tâ ki âyetlerimizi size açıklayalım. Sonra sizi dilediğimiz bir vakte kadar rahimlerde tutar, ondan sonra da çocuk olarak çıkarır, olgunluk çağınıza kadar büyütürüz. İçinizden bazıları vefat ettirilir; bazılarınızı da en ileri yaşlara, evvelce bildiği şeyleri de bilmez hâle gelinceye kadar yaşatırız. Tekrar dirilmekten şüphe ediyorsanız şuna da dikkat edin ki, sen yeryüzünü ölmüş kurumuş görürsün. Fakat üzerine yağmur indirdiğimiz zaman o ölmüş yeryüzü harekete geçer, kabarır, üzerinde her güzel çiftten çeşit çeşit bitkiler yeşerir. Bütün bunlar delildir ki, Allah, zâtında ve sıfatlarında haktır, ölüleri dirilten Odur ve Onun gücü herşeye yeter. Şu da muhakkaktır ki, kıyâmet günü mutlaka gelecektir, onda hiçbir şüphe yoktur; ve Allah kabirde yatanları diriltecektir."Hac Sûresi, 22: 5-7