Bâri’

Cenâb-ı Hakkın ismi: Bu İlâhî ismi kısaca, "Ezelî ilmiyle keyfiyetlerini takdir ettiği ve şekillerini belirlediği şeyleri en güzel şekilde varlık âlemine çıkaran Allah" diye tarif edebiliriz. Cenâb-ı Hak bu ismin tecellîsiyle varlıkları adeta bir kalıptan döker gibi düzgün, tertipli, organ ve cihazlarını birbirine uygun, kâinattaki genel düzen ve gayeye uyumlu olarak en güzel şekilde yaratır. Bâri' ismi, Kur'ân'da üç yerde geçer. Bakara Sûresinin 54. âyetinde İsrail Oğullarına hitaben iki defa "Bâriiküm" yani "sizi en güzel şekilde, düzgün bir keyfiyette yaratan Yaratıcınız" manasında kullanılmıştır. Haşir Sûresinin 24. âyetinde ise Rabbimiz şöyle buyurur: "O öyle Allah'tır ki, Hâlık, Bâri', Musavvir'dir. En güzel isimler Onundur." İmam-ı Gazalî âyet hakkında şu açıklamayı yapar: "Âyette geçen Hâlık, Bâri' ve Musavvir isimlerinin manasını aynı zannederek hepsine birden "Yaratan" mânası verilebilir. Fakat bu böyle olursa yanlış olur. Zira yok olan birşey nasıl olacaksa önce takdir edilir. Sonra bu takdire uygun olarak o şey icat edilir. Sonra nakışlarla, şekillerle süslenip tasvir edilir. Meselâ bir bina yapılırken, önce plânı çıkarılır. Sonra o plana göre kaba inşaatı yapılır. Sonra ince işleri ve nakışları yapılarak süslenir. Teşbihte hata olmasın, Cenâb-ı Hak da varlıkların keyfiyetlerini takdir edip onları Hâlık ismiyle yaratır. Bâri' ismiyle düzgün bir şekilde varlık âlemine çıkarır. Musavvir ismiyle de çeşitli şekil ve nakışlarla süsler. Üstad Bediüzzaman bu ismin hakikatini, bilhassa Mesnevî-i Nuriye'de şöyle açıklar: "Herbir zîhayat (canlı), çok isim ve sıfatların tecellîsine mazhardır. Meselâ, bir zîhayat vücuda geldiğinde Bâri' isminin cilvesine, teşekkülünde Musavvir sıfatının cilvesine, gıdalandığı zaman Rezzak isminin cilvesine, hastalıktan şifa bulduğunda, Şâfi isminin tecellîsine, ve hâkezâ, tesirde mütesanit, âsârda mütehalif, çok sıfat ve isimlere mazhardır..."Mesnevî-i Nuriye, Katre, 1. Bab, s. 77