Bid’a/Bid’at

1. Daha önce benzeri bulunmayıp sonradan ortaya çıkan (muhdes) şey. 2. Ahkâm-ı ubudiyette yeni icadlar. Yani asılları Kitap ve Sünnetten ahzedilmeyen, usul ve esasatı Şeâir-i İslâmiyeye ve Sünnet-i Seniyyeye muhalefet eden veya onları tağyir etmek suretinde olan muhdes şey. Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm ferman etmiş: #كُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَةٌ وَكُلُّ ضَلَالَةٍ فِى النَّارِ# Yani, # اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ د۪ينَكُمْ# sırrıyla, kavaid-i Şeriat-ı Garrâ ve desâtir-i Sünnet-i Seniyye tamam ve kemalini bulduktan sonra, yeni icadlarla o düsturları beğenmemek veyahut—hâşâ ve kellâ—nâkıs görmek hissini veren bid'aları icadetmek dalâlettir, ateştir. Sünnet-i Seniyyenin "âdâb" tabir edilen bir kısmı vardır ki Siyer-i Nebî kitaplarında tarif edilmiş. Bu kısma muhalefete bid'a denilmez; fakat âdâb-ı Nebevîye bir nevi muhalefettir ve onların nurundan ve o hakikî edepten istifade etmemektir. Ayrıca tarikatte, evrad ve ezkâr ve meşrepler nev'inden olsa ve asılları Kitap ve Sünnetten ahzedilmek şartıyla, ayrı ayrı tarzda, ayrı ayrı surette olmakla beraber, mukarrer olan usul ve esasatı, Sünnet-i Seniyyeye muhalefet ve tağyir etmemek şartıyla, bid'a değillerdir. Lâkin bir kısım ehl-i ilim, bunlardan bir kısmını bid'aya dahil edip, fakat "bid'a-i hasene" namını vermiştir. Ayrıca bk. ehl-i bid'at