Cebbar

1. "Dilediğini mutlaka yaptırdı, iyileştirdi, fakirin ihtiyacını giderdi ve onu zengin etti" manasına gelen 'cebera' kelimesinden türetilmiştir. 2. Cenâb-ı Hakkın ismi: Kuvvet, kudret, azamet ve ceberût sahibi olan, yani dilediği herşeyi yapabilecek kudrete sahip olan, herşeyi ve herkesi ister istemez kudretine boyun eğdiren kuvvet ve azamet sahibi olan Allah. Bu ismin tecellîsine en geniş anlamda mazhar olan Efendimiz (a.s.m.) hakkında İmam Gazalî şöyle diyor: "Başkasına uyma derecesinden, kendisine uyulma derecesine yükselmiştir ve bu derecede tektir. Öyle ki, tavırlarının, hareketlerinin ve davranışlarının olağanüstü oluşu karşısında, halk ona uymaya, yaşayış tarzını taklit etmeye kendilerini mecbur hisseder. Halk ondan faydalanır, fakat o halktan faydalanmaz. O halkı etkiler, fakat halk onu etkileyemez. Halk ona uyma mecburiyeti hisseder, fakat o halka uyma mecburiyeti hissetmez. Onu gören her bir insan, kendinden geçer, kendi varlığını unutur, onunla meşgul olur, tekrar onu görmek için bir şevk duyar. Onun derecesi öyle yüksektir ki, hiç kimse o dereceye ulaşabileceği umuduna kapılmaz. Bu hassalar ancak insanlığın efendisi Muhammed'e (a.s.m.) nasip olmuştur. Nitekim bir hadisinde şöyle buyurur: 'Eğer Mûsâ sağ olsaydı, bana tâbi olmaktan başka bir çâresi olmazdı.'" Bu sıfat iyi olmayan insanlar için kullanıldığında "gücünü kötüye kullanıp kişilerin haklarını gasb eden, onları istemedikleri şeylere zorlayan, zâlim ve zorba" anlamında kötü bir sıfat olarak kullanılır. "Cengiz Han cebbar bir adamdı" gibi.