Daî ve Muktazî

Daî: 1. Duâ eden, duâcı. 2. Celb ve davet eden, sebep olan. Muktazî: İktizâ eden, lazım gelen, icap eden, lazım, vâcip, lüzumlu. Mesela nasıl ki bir şahıs, bir vazife-i fıtriyeyi veyahut bir vazife-i içtimaiyeyi yapsa ve o vazife için hararetli bir surette çalışsa, elbette ona dikkat eden anlar ki o vazifeyi ona gördüren iki şeydir: Birisi: Vazifeye terettüp eden maslahatlar, semereler, faidelerdir ki ona "ille-i gaiye" denilir. İkincisi: Bir muhabbet, bir iştiyak, bir lezzet vardır ki hararetle o vazifeyi yaptırıyor ki ona "dâi ve muktazî" tabir edilir. Mesela yemek yemek, iştihadan gelen bir lezzet, bir iştiyaktır ki onu yemeğe sevk eder (dâi ve muktazî). Sonra da, yemeğin neticesi, vücudu beslemektir, hayatı idame etmektir (ille-i gaiye).