Düstur-u Cidâl

"Hayat bir cidâldir" düsturu. Hâlık-ı Kerîm'in kerem düsturlarından ve erkân-ı kâinatta kemal-i itaatle imtisal edilen düstur-u teavünle, nebâtat hayvânâtın imdadına ve hayvânat insanların yardımına koşmasından tezahür eden o umumî kanunun rahîmâne, kerîmâne cilvelerini mücadele zannedip, "Hayat bir cidâldir" diye, bozulmuş Avrupa'nın ahmakane hükmetmesidir. Dünya hayatı uğruna mukaddesat-ı diniyeyi dünyaya feda eden zâlimane bir düsturdur. Düstur-u cidâlin şe'ni tenâzu' ve tedâfü' olduğu için neticesi sefalettir. Felsefe-i tabiiyenin zulmetiyle, medeniyetin seyyiâtını mehâsin zannederek beşeri sefâhete ve dalâlete sevk eden bozulmuş Avrupa'nın esaslı ve küllî kabul ettiği düstur-u hayatıdır. Ayrıca bk. cidâl