Ehadiyet

Herbir şeyde, hususan zîhayatta ve bilhassa herbir insanda, Sâniin ekser esmasının tecellî etmesi manasında Cenâb-ı Hakk'ın zâtî sıfatıdır ki: Hâlık-ı Âlem'in, ehadiyet-i Zâtiyesiyle beraber, doğrudan doğruya her şeyin dizgini elinde, her şeyin anahtarı kabzasında olması, her şeyin nâsiyesini tutması, bir iş bir işe mâni olmaması, bütün eşyada bütün ahvâliyle bir anda tasarruf etmesidir. Mesela herbir şeffaf cüzde ve su katrelerinde, Güneş'in ziyası ve harareti ve ziyasındaki yedi rengi ve bir nevi gölgesi ve çok vasıflarıyla beraber, bir nevi cilve-i zâtıyla bulunması, ehadiyet misalini gösterir. Cemal ve rahmet ehadiyetin tezahürlerindendir. "Çünkü zîhayatta ve bilhassa insanda, o derece san'at-ı câmia içinde, hadsiz envâ-ı nimeti anlayacak, kabul edecek, isteyecek cihazat ve âletler vardır ki bütün kâinatta tecellî eden bütün esmasının cilvesine mazhardır. Âdetâ bir nokta-i mihrakiye hükmünde, bütün Esma-i Hüsna'yı birden mâhiyetinin âyinesiyle gösterir ve onunla ehadiyet-i İlâhiye'yi ilân eder." Evet, celal ve haşmet vâhidiyetin, cemal ve rahmet de ehadiyetin tezahürlerindendir. Burada şuna da işaret etmekte fayda var: Risale-i Nur'da rahmâniyet, rahîmiyet, hakîmiyet, âdiliyet gibi masdar ekiyle gelen tâbirler, Cenâb-ı Hakk'ın hem isim, hem fiil, hem sıfat, hem şe'nlerine işaret ederler. Ayrıca bk. cemal; rahmet