Gayb/Âlem-i Gayb

1. "Gizli, gizlenmek, görünmemek, uzaklaşmak, gözden kaybolmak" manasında fiil ve "gizlenen, hazırda olmayan, bulunmayan şey" manasında isim veya sıfat olarak kullanılır. 2. Akıl ve duyular yoluyla hakkında bilgi edinilemeyen varlık alanıdır. Umûmî surette hâzır bulunmayan veya gizli olan manasındaki gaib kelimesi ile müteradif olarak gayb şeklinde kullanılır. Bu suretle âlem-i gayb, hasselerle, duyularla idrak edilen âlem-i şehadetten ayırt edilir. Ancak beşerin hiss-i sâdise-i sâdıka olan sâika ve hiss-i sâbia-i bârika olan şâika gibi hisler vasıtasıyla âlem-i gayba karşı açılan pek çok pencereleri vardır. İnsan bu hislerle gayb âlemine bir derece nüfuz edebilir. Risale-i Nur'da Kur'ân'ın gayba dair ihbaratının dört nev'i belirtilmiştir. Bunlar da şunlardır: (1) Mazi, (2) istikbal, (3) hakaik-ı İlâhiye (4) hakaik-ı kevniye ve umur-u uhreviye. Gaybı Allah'tan başkası bilemez. Hatta peygamber de olsa velî de olsa yine bilemez. Ancak Cenâb-ı Hakk'ın bildirmesi ile onlar da bilebilir ki bütün mu'cizat ve kerâmât ona dayanır (yani i'lam ve ilham-ı İlâhîye istinat eder). Ayrıca bk. âlem-i şehadet