Havf

1. Korku. 2. Allah'ın celâl, kibriya ve azameti karşısında haşyet duymak. Mü'min, hem ümit ve hem de korku içinde olmalıdır. Zira Allah hem Ğqf-fâr'dır, hem de Kahhar'dır. Nitekim Allah Resulü (a.s.m.), "Allah'ı en iyi tanıyanınız benim, Ondan en çok korkanınız da benim"Müslim, Siyam: 74 buyurmuştur. Havfın ölçüsü takvadır. Yani, bir insan günahlardan ne kadar sakınıyorsa Allah'tan o kadar korkuyor demektir. Havf, tatlı bir korkudur; Allah'ın celâl, kibriya ve azameti karşısında haşyet duyma demektir. Amel-i sâlih işlendikçe recâ kapısı, takvada ilerlendikçe havf kapısı açılır. Her iki kapıdan da Cennete varılır. Bir mü'min Allah'ı hem sevecek, rahmetinden daima ümitvâr olacak, hem de Ondan korkacak, azabından emin olmayacaktır. Geceyle gündüzün, dünyanın başını sırayla sarması gibi insandaki korku ve ümit de bir ahenk içinde olmalıdır. Kur'ân-ı Kerimde bir kısım âyetler, mü'mini Cennetle müjdelerken, bir kısmı da âsileri Cehennemle tehdit eder. Böylece insanı bir havfa bir recâya sevk etmekle onun mânevi terakkisini temin eder. İnsan korku ve ümit duygularını dengeli bir şekilde kullanarak yüksek makamlara çıkabilir. Bu hisler, insanın mânevi hayatında iki kanat gibidir. Bu iki hissin zıtları, "emn ve yeis"tir. İnsan, Allah'ın gazabından kendini emin görse veya Onun rahmetinden ümidini kesse, manen perişan olur. İstikamet yolu, Allah'ın gazabını düşününce korku duymak, rahmetini düşününce ümitlenmektir. Ayrıca bk. beyne'l-havf ve'r-recâ.