Hüsn-ü Zan

1. Kesin hüküm bulunmayan birşeyi iyiye yorumlamak. 2. İyimser olmak, iyi olacağını düşünmek. Zan, sanmak, tahmin etmek manasına gelir. Hüsn-ü zan, iyiye de kötüye de yorumlanabilecek bir işe güzel yönünden bakmak demektir. Bunun zıddı su-i zan olup "herşeye olumsuz yönden bakmak, insanların işlerini ve davranışlarını kötüye yormaktır." "Ey iman edenler. Zandan çok sakının. Çünkü zannın bazısı günahtır."Hücurât Sûresi, 49:12 Bir hadisede kesinlik varsa orada zanna yer olmadığı açıktır. Meselâ, bir insan alenen küfrü savunuyorsa burada zan söz konusu olamaz. Çünkü küfrü açıktır. Fakat bir mü'minin ağzından küfür sözleri çıktığında, ona hemen kâfir damgası vurmak yerine, hüsn-ü zan yolunu tutmak ve o sözü küfründen değil, cehalet gibi bir sebepten dolayı söylediğini düşünmek tedbir ve temkine en uygun olanıdır. İnsanı su-i zanna sevk eden en önemli sebep, kendi mizacının bozukluğu yahut hayat düzeninin çarpıklığıdır. Daima karşısındakileri aldatan bir insan, herkesin sözlerini şüphe ile karşılar ve her işin altında bir hile, bir oyun arar. Hüsn-ü zannın en önemli bir kullanım yeri, insan iradesini aşan musibet ve felaketlerde kaderin bir hikmet ve rahmet yönü olduğunu düşünüp şikâyet ve isyandan sakınmaktır. Allah Resulü (a.s.m.) bu manayı şu hadis-i şerifiyle ders veriyor: "Allah'a hüsn-ü zan ibadettir." Bediüzzaman, "Kaderin herşeyi güzeldir" deyip, maruz bırakıldığı bütün zulümlerde ve sıkıntılarda daima kaderin adaletini ve gizli güzelliklerini aramış ve bu hususta çok harika bir örnek sergilemiştir: "Bizler için şimdi herşeyin iyi tarafına ve güzel cihetine ve ferah verecek vechine bakmak lâzımdır ki manasız, lüzumsuz, zararlı, sıkıntılı, çirkin, geçici haller nazar-ı dikkatimizi celbedip kalbimizi meşgul etmesin."Şuâlar, 14. Şua, 16. Mektup, s. 632.