İnsanî Arş

İnsan mahiyetinin en ileri yükseliş noktası. İnsanlığın kemâl noktası. Bütün kanunlar emir âlemindendirler ve âlem-i emir denilince, öncelikle Arş hatıra gelir. Bediüzzaman'ın "Kalb de bir arştır" ifadesinde işaret edildiği gibi, arş madde âleminin ötesinde bir âlemdir ve bedenin mânevî kalbden idare edilmesi gibi bütün âlemlerin idaresi de o mânevî makama bağlıdır. İnsanî arş ifadesi, insanlığın en ileri terakki noktası manasını ifade eden bir teşbihtir. "Bismillahirrahmânîrrahîm, yukarıdan nüzul ile semere-i kâinat ve âlemin nüsha‑i musağğarası olan insana ucu dayanıyor. Ferşi Arş'a bağlar, insanî arşa çıkmaya bir yol olur."Lem'alar, 14. Lem'a, 2. Makam, 2. Sır, s. 172 Bu yükselişin sırası ise, Rahîm ismine mazhar olan insandan başlar, Rahmân isminin tecelli ettiği yeryüzünden geçer ve kalbin Rabbine vasıl olmasıyla en ileri derecesine ulaşır, insanî arş ile ifade edilen çok yüce makamlara kadar çıkar.