İslâm/İslâmiyet

1. İslâm, "kurtuluşa ermek, boyun eğmek, teslim olmak; teslim etmek, vermek; barış yapmak" manalarındaki silm (selm) kökünden türemiştir ki itaat ve inkiyad eylemek manasındadır. İslâm kelimesi kendisi masdar manasında olduğu hâlde yine masdar edatı olan "–yet" ilâve edilerek İslâmiyet şeklinde de kullanılmıştır. 2. Son Peygamber Hz. Muhammed (a.s.m.) tarafından vahy-i Rabbânî ile ızhâr ve ilân ve tesîs buyurulan dîn-i mübîndir, hak din olan Müslümanlıktır. Kur'ân'a göre İslâm, ilk peygamber Hz. Âdem'den (a.s.) Hatemu'l-Enbiya olan Hz. Muhammed'e (a.s.m.) kadar gelip geçen bütün peygamberlerin insanlığa tebliğ ettikleri ve bu peygamberlere uyanların hepsinin bağlandığı ortak bir dinin adıdır. Fakat daha sonra "İslâm" kelimesine özel bir mana yüklenerek bu kelime ile Hz. Muhammed'in (a.s.m.) getirdiği şer'î hükümler ve İlâhi mesajların tamamı kastedilmiştir. Âlemlere rahmet olarak gönderilmiş o yüce Peygamber'in (a.s.m.) insanlığa tebliğ etmiş olduğu, öncekileri tasdik edip doğrulayan, ârız olan noksanlık ve tahrifatı açıklayan ve eksik yönlerini tamamlayan kemale ermiş en son din için özel isim olmuştur. Üstad Bediüzzaman Said Nursî, islâmiyet için şu ifadeleri kullanmaktadır: İslâmiyet iltizamdır; tabir-i diğerle, hakka tarafgirlik ve teslim ve inkıyaddır. Hem selm ve müsalemettir. İslâmiyet'in esası, mahz-ı tevhiddir; vesait ve esbaba tesir-i hakikî vermiyor, icad ve makam cihetiyle kıymet vermiyor. İlk dönem âlimleri de, islâm kelimesine şöyle tarif getirmişlerdir: Eşarî: "Allah'a tam teslimiyet, hükümlerine boyun eğme ve emirlerine uyma." Mâtürîdî: "Kişinin kendini bütünüyle Allah'a teslim etmesi, sadece ve tamamıyla O'na kulluk edip ortak koşmaması." Râgıb el-İsfahânî: "Kalpteki inancı dille ifade edip fiillerle gereğini yerine getirmek suretiyle, Allah'ın her hususta takdir ve hükmettiği şeylere boyun eğip teslimiyet gösterme." Seyyid Şerîf el-Cürcânî: "Hz. Peygamber'in haber verdiklerini samimiyetle benimseyip onlara uyma." "İslâm" ile "iman" arasındaki fark için bk. Mektubat, Dokuzuncu Mektup, Rabian, s. 62.