Kelimât-ı Tayyibe

Güzel sözler. Kelâmullah tabir edilen başta Kur'ân-ı Hakîm ve hakikatleri kelimat-ı tayyibe olduğu gibi; • İman ve güzel ahlâkların dersleri; • Beşerin lüzumlu ve zarurî menfaatlerine dair kelimatları; • Harika güzel cemaller, bütün kâinatın yüzünde cemalleri görünen ezelî Esma-i Hüsna'nın cilveleri; • Başta enbiyalar, evliyalar, asfiyalar olarak bütün ehl-i imanın imanları ile kâinatın ve mahlûkatın görünen güzellikleri; • Dünyanın üç adet yüzünden gayet güzel olan esma-i İlâhiye'ye âyinelik eden birinci yüzündeki hadsiz güzellikler; • Dünyanın âhiret tarlası olan ikinci yüzündeki hadsiz hasenatlar, hayırlar ve mânevî meyveler ve güzellikler; • Ehl-i imanın imanlarından neş'et eden güzel sözler, hamdler, şükürler, tevhidler, tehliller, tesbihler, tekbirler gibi Arş-ı Âzam tarafına giden güzel manalar ve güzel sözler de birer kelimat-ı tayyibedir. Kur'ân-ı Kerîm'de güzel söz (kelime-i tayyibe) iyi ağaca, kötü söz (kelime-i habîse) de kötü ağaca benzetilmiştir. Bu âyetlerde "güzel söz" ve "kötü söz"den ne kastedildiği hakkında bilgi verilmemekle beraber iyi ve kötü ağaç tasvir edilmektedir. Buna göre iyi ağaç (şecere-i tayyibe), kökü sağlam, göğe doğru dal budak salmış ve her mevsim meyve veren ağaçtır (ki bu ağacın hurma ağacı olduğuna dair rivayet vardır). Kötü ağaç ise köksüz, kolayca koparılabilen kısa ömürlü bir bitkidir. Müfessirler, bu âyetteki "güzel söz"ü kelime-i tevhid, iman veya müminin kendisi diye yorumlamışlardır. Çoğunluğun kabul ettiği birinci yoruma göre güzel ağacın kökü müminin kalbi, gövdesi imanın kendisi, dalları da müminin gerçekleştirdiği iyi amellerdir.