Küllî Ubudiyet

Rububiyet-i âmmeye karşı insanın küllî ubudiyetidir ki, kâinatın maksad-ı âlâsıdır. Yani rububiyetin külliyât-ı şuûnuna şahit olarak kesret dairelerinde vahdâniyet-i İlâhiye'nin dellâllığını ilân etmesiyle, ekser mevcudatın tesbihat ve ibadetlerine müdahale edip zabitlik ve müşahitlik derecesine çıkması ve bütün mahlûkatın hayatlarıyla Cenâb-ı Hakk'a takdim ettikleri ubudiyet hediyelerini kendi hesabına, umumunu Cenâb-ı Hakk'a takdim etmesidir. Namazın hakikati, bir mertebe-i külliye-i ubûdiyete veya küllînin bir gölgesine veya bir suretine çıkarır. Ayrıca bk. ubudiyet