Küllî

Çoğulu, külliyat. 1. Kapsamlı, genel, umumî. 2. Tür, nev', sınıf. Ferdlerden (cüz'îlerden ) meydana gelen şey. Bir küllî, bütün cüz'iyatında mevcut olduğu hâlde, ne o küllîde tecezzî ve inkısam olur ve ne de cüz'iyatında müzahame ve müdafaa olur. Cüz'înin karşıtıdır. Mesnevî-i Nuriye'de şöyle geçmektedir: Şükürler olsun ki mesâil-i mantıkıyeden "küllî" ile "küll" arasındaki farkla rububiyete dair çok meseleleri öğrenmiş bulunuyorum. Cemal ile ehadiyet tecellîsi külliyyün zû cüz'iyât şümulüne dahildir. Celal ile vâhidiyet tecellîsi kûllün zû eczâ unvanına dahildir. Kemal ve kibriya tecellîsi ise cem-i cemdir. Yani, celalin nazarında cemal ne ise küllün nazarında küllî ve cüz'ün nazarında cüz'î odur. Bunu daha iyi anlayabilmek için insan misalini verebiliriz: Göz, beyin vs, cüz (parça). Vücudun tamamı, küll (bütün). Bir insan, cüz'î (fert). Bütün insanlar, küllî (tür). Ayrıca bk. cüz'; cüz'î; küll.