Kuvve-i Şeheviye

1. Şehvet kuvveti, gücü. 2. Menfaatleri celp ve cezb eden kuvve. İnsan bedeninde iskân edilen ruhun yaşayabilmesi için ihdas edilen üç kuvveden (kuvve-i akliye, gadabiye ve şeheviye) biridir. İnsandaki bu kuvveye, şeriatça bir had ve bir nihayet tayin edilmişse de, fıtraten tayin edilmemiş olduğundan, bu kuvve tefrit, vasat, ifrat namıyla üç mertebeye ayrılır. Mesela kuvve-i şeheviyenin tefrit mertebesi humuddur ki ne helâle ve ne de harama şehveti, iştihası yoktur. İfrat mertebesi fücurdur ki namusları ve ırzları pâyimal etmek iştihasında olur. Bu mertebede âliheleri, sanemleri ve ulûhiyet dâvâ edenleri semere verir, yetiştirir. Vasat mertebesi ise iffettir ki helâline şehveti var, harama yoktur. Bu mertebede ise hüsn-ü sîret ve ismetli cemal-i suret ve sehâvet ve keremnamdarlar meyvesini yetiştirir. Kuvve-i şeheviyenin yemek, içmek, uyumak ve konuşmak gibi füruatında da bu üç mertebe (ifrat, tefrit, vasat) mevcuttur.