Kàb-ı Kavseyn

1. İki kàb uzunluğu mesâfe. 2. İmkân ve vücub ortasında bir makam. Resul-i Ekrem aleyhissalâtü vesselâm'ın, miracda, hakaik-i imaniyenin en büyüğü olan iman-ı billâh ve iman-ı bil'âhireti aynelyakîn, müşahede ettiği makamdır. Kur'ân'da Necm sûresi'nin 9. âyet-i kerimesinde, Hz. Peygamber'in (a.s.m.) miracda Allah'a çok yaklaştığını anlatan ifadedir. Kavs: Yay demektir. Kàb da yayın kabzası ile kiriş arasında kalan kısma denir. Buna göre bir yayda iki kàb bulunur. Kàb-ı kavseyn Araplarda birkaç manada kullanılmıştır: Birincisi: İki arşın (136 cm) uzunluğunda ölçü birimi. İkincisi: Zira' manasında kullanılmıştır. İbn Abbas'tan da ayette geçen söz konusu kelimenin zira' manasında olduğu hususunda rivayet vardır. Üçüncüsü: Manevî yakınlık manasında kullanılmıştır. Araplar, cahiliye döneminde iki kabile arasında bir ittifak kurmak üzere anlaşacakları zaman o iki kabile reisinin yayını çıkarır, kàblarını üst üstte koyar, sonra ikisini beraber çekip onlarla bir ok atarlardı. Bu, onlardan birinin razı olacağı şeye diğerlerinin de razı olacağını, birisini kızdıran şeyin diğerlerini de kızdıracağını ifade eden bir birlik antlaşmasıydı ve aksi mümkün olmayacak tarzda söz birliği ettiklerini gösterirlerdi. Bu anlamda kâb-ı kavseyn, miktar manasında değil, birlik manzarasını gözler önüne seren manevî bir yakınlığı ifade ederdi. Tefsircilere göre # أَوْ أَدْنٰى# 'daki # أَوْ# 'in, "daha yakın manasında" bir yükseliş ifade ettiği söylenir. Bu hususun muhataplara terdid (iki ihtimalle anlatım) şeklinde anlatılması, ifadenin temsilî olduğunu hatırlatmak içindir. Buna göre Kab-ı Kavseyn, Peygamber Efendimizin (a.s.m.) Cebrail'i de (a.s.) geride bırakarak, Cenâb-ı Hakk'a mânen en yakın olduğu makamdır.