Lâ mevcude illâ Hû

"O'ndan başka hiçbir mevcut yoktur." Vahdetü'l-Vücud meşrebinde olanların huzur-u daimî kazanmak için kâinatı idama mahkûm zannederek söyledikleri söz. Aklın gayet geniş ve gayet yüksek olan bazı hakàik-ı îmâniyeye yetişmemesinden, ihâta edememesinden ve aklın iman noktasında tamamıyla inkişâf etmemesinden; hem kalbin aşk noktasında fevkalâde inkişâfından, hârikulâde inbisâtından ve genişliğinden ileri gelerek "O'ndan başka hiçbir mevcut yoktur" demeleri. Üstad Bediüzzaman, Vahdetü'l-Vücud'un bu hükmüne mukabil şöyle bir izahta bulunur: Nasıl ki ayna içindeki Güneş'in hakikî vücud-u hâricîsinden başka bir vücud-u misâlîsi var. Ve aynayı ziynetli boyalayan münbasit aksinin dahi arazî ve ayrı bir vücud-u hâricîsi var. Ve aynanın arkasındaki fotoğrafın resim kâğıdına intikâş eden suret-i şemsiyenin dahi ayrı ve arazî bir vücud-u hâricîsi vardır, hem bir derece sâbit bir vücuddur. Öyle de, kâinat aynasında ve mâhiyât-ı eşya aynalarında esma-i kudsiye-i İlâhiye'nin irade ve ihtiyar ve kudret ile hâsıl olan cilveleriyle tezâhür eden nukûş-u masnûâtın, Vücud-u Vâcibden ayrı, hâdis bir vücudu var. Hem o vücuda Kudret-i Ezeliye ile sebat verilmiş. Fakat eğer irtibat kesilse, bütün eşya birden fenâya gider. Bekâ-i vücud için her an, her şey, Hâlıkının ibkàsına muhtaçtır. Çendan "hakâiku'l-eşyâi sâbitetün"dür; fakat O'nun ispat ve tesbitiyle sâbittir... Esma-i İlâhiye'den Hallâk, Rezzak gibi isimlerin mazharları vehmî ve hayâlî şeyler olamaz. Madem o esma hakikatlidirler. Elbette mazharlarının da hakikat-i hâriciyeleri vardır. Diğer taraftan, ehl-i Vahdetü'l-Vücud'un mutedil kısmı ise Zât-ı Rahmânü'r-Rahîm'in delilleri ve âyineleri olan zîhayat ve insan gibi mazharlar o kadar o Zât-ı Vâcibü'l-Vücud'a delâletleri kat'î ve vâzıh ve zâhirdir ki Güneş'in timsalini ve aksini tutan parlak bir âyine parlaklığına ve delâletinin vuzuhuna işareten "O âyine Güneş'tir" denildiği gibi, "İnsanda suret-i Rahmân var" vuzuh-u delâletine ve kemal-i münasebetine bir unvan olarak "Lâ mevcude illâ Hû" demişler. Ayrıca bk. Vahdetü'l-Vücud