Lezzet-i Mukaddese

Mahlûkat âlemindeki hiçbir lezzetle mukayese edilemeyen, onların hiçbirine benzemeyen yüce lezzet. Mukaddes; "noksan ve kusurdan uzak, temiz ve pak, takdis edilmiş olan" manalarına geliyor. Kudsî de aynı mana için kullanılır. Şu var ki, kudside mensubiyet, yani ait olma manası esastır. Cenâb-ı Hakkın zâtı ve sıfatları gibi şuûnatı da mukaddestir, noksan ve kusurdan münezzehtir. Bu şuûnattan birisi de lezzet‑i mukaddese'dir. Allah'ın, mesela, bir kuluna merhamet etmekte yahut bir işi icra buyurmakta kendi zâtına has bir lezzet-i mukaddesesi vardır. Bu kudsî lezzet, mahlûkat âlemindeki hiçbir lezzetle mukayese edilemez; onların hiçbirine benzemez, hepsinden mukaddestir, münezzehtir. Risale-i Nur'da geçen bu ifadeyi şöyle değerlendirmek gerekir: Allah'ın zâtı vaciptir, mahlûkatınki ise mümkindir. Allah Kadîm ve Bâkîdir, mahlûkat ise hâdis ve fanidir. Allah'ın bütün sıfatları sonsuz ve mutlaktır, mahlûkatın sıfatları ise sınırlı ve kayıtlıdır. O halde, mahlûk, mümkin, hâdis, fani olan insan, Allah'ın zâtı ve sıfatları gibi, şuûnatı hakkında da kendi kayıtlı mahiyetinin elverdiği ölçüde birşeyler düşünebilir. Ama çok iyi bilir ki, bu düşünceleri Allah'ın şuûnatını anlamakta ölçü olamaz, onları aksettirmekten çok uzaktır. Ve Allah'ın kudsî şuûnatı insanın anlayışından sonsuz derece münezzeh ve mukaddestir. Bal yapan arı, yuvasını ören bülbül, ağını dokuyan örümcek ve eserini kaleme alan bir âlim ayrı ayrı ve birbirinden çok farklı lezzetler alırlar. Âlimin ilim öğretmekten aldığı lezzeti bülbüle, örümceğe yahut arıya anlatmaya kalkışsanız şöyle demekten başka bir yol bulamazsınız: "O lezzet sizin anladığınız cinsten bir lezzet değildir, bunların hepsinden başka, hepsinden münezzeh ve mukaddestir." İkisi de mahlûk oldukları halde, insanla, mesela, arının aldıkları lezzetler arasında bu kadar büyük bir fark bulunursa, Rabbimizin bir İlâhî icraatındaki lezzet-i mukaddesesini kendi his ve zevk ettiğimiz lezzetleri ölçü alarak anlamamız elbette mümkün olamayacaktır. Sadece onun varlığını tespit edebiliriz, mahiyetini ise asla bilemeyiz. Nurlarda geçen, "muhabbet-i münezzehe, şevk-i mukaddes, sürur-u mukaddes, memnuniyet-i mukaddese, iftihar-ı mukaddes" gibi tabirleri de bu manada değerlendirmek gerekir.