Muamma-i Hilkat

Yaratılışın muamması, var oluşun sırrı. "Ben neyim ve kimim#?# Bu varlıklar neyin nesi#?# Nereden gelip nereye gidiyorlar#?# Burada ne vazife görüyorlar#?# Neden daimi değiller, ölüyorlar#?#" gibi sorular, hep muamma-i hilkatle ilgilidir. Bu soruların gerçek cevabı ancak Allah'ın kelâmından öğrenilebilir. Zira insanı ve kâinatı yaratan ve bütün hadiseleri ihdas eden Odur. Felsefenin meşgul olduğu üç temel alandan biri olan varlık (ontoloji) problemi, hilkatin muammasını çözmekle ilgilidir. Fakat felsefecilerin meseleye getirdikleri çözümler, genelde "karanlıkta fil tarifi" kabilinden olmuş, meseleyi her yönüyle ihata edememişlerdir. İşin içinden çıkamayanlar, ya herşeye şüpheyle bakmışlar, hüküm vermekten çekinmişler; ya sadece maddeyi görmüşler, madde ötesine uzanamamışlar; ya da "Böyle şeylerle niçin uğraşalım#?#" deyip akıldan sıyrılarak kendilerini oyun ve eğlenceye vermişlerdir.