Müteâl

1. Yüksek, yüce, üstün. 2. Cenâb-ı Hakkın ismi: Yücelik ve hükümranlıkta kendisine eşit veya kendisinden daha yüce bir varlık bulunmayan ve bütün kemâl sıfatlara sahip ve her bakımdan yüce olan Allah. Müteâl, Arapça yukarı, yüksek, yüce ve üst manasına gelen uluv kökünden türemiştir. Kur'ân-ı Kerimde, Müteâl ismi yalnızca bir âyette geçer. "Görüneni de görünmeyeni de bilen Odur. Herşeyden büyük olan Kebîr Odur, herşeyden yüce olan Müteâl Odur."Ra'd Sûresi, 13:9 Malûmdur ki yükseklik iki türlüdür. Biri maddi diğeri mânevî. Meselâ, minarenin yüksekliği maddî; askeriye veya mülkiyedeki rütbeler ve makamlar mânevî yüksekliklerdir. Ancak bütün bu yükseklikler bizim gibi yaratılmış varlıklar için geçerlidir. Teşbihte hata olmasın, Cenâb-ı Hak ise, mutlak yücedir; aklın düşünebildiği her türlü yücelikten daha yücedir. Bunun için Allah'ın yüceliği maddî-mânevî hiç bir varlığın yüceliğiyle aslâ kıyaslanamaz. Allah ilim ve kudretiyle, isim ve sıfatlarıyla, hüküm ve hâkimiyetiyle... kısaca her türlü fiil, isim, sıfat ve şe'niyle herşeyden sonsuz derece üstün olduğu gibi, Zâtıyla da her türlü tasavvur ve düşünceden yücedir, üstündür. Çünkü Allah'ın varlığı vaciptir. Yani varlığı zorunludur. Bizim gibi sonradan var olmadığı gibi, yokluğu da aslâ düşünülemez. Bu yüce üstünlük yalnız Müteâl olan Allah'a mahsustur. Ondan başka ne varsa hepsinin varlığı da yokluğu da eşittir. Varlıkları, Cenâb-ı Hakkın varlığıyla kıyas edilmeyecek kadar aşağı seviyelerdedir.