Nimet

Çoğulu, niam. 1. İyilik, güzellik, ihsân, atiye, hediye. 2. Allah'ın ihsan ettiği yiyecek ve içeceğe müteallik şeyler, rızık. 3. Ekmek. 4. Cevâd-ı Mutlakın, nihayetsiz cûduyla mahlûkata verdiği ve onların muhtaç ve müştak olduğu maddî ve mânevî her şey. Mesela Allah'ın varlığı (yani O'na iman), bütün nimetlerin fevkinde olan büyük bir nimettir. Yine, imanın insanlara verdiği sürur, ferahlık, itmi'nan ve inşirah, binlerce "Elhamdülillâh" dedirten bir nimettir. Rahmâniyet, rahîmiyet, hakîmiyet, hafîziyet gibi ef'al-i İlâhiye'de ve Esma-i Hüsna'nın her birisinde nihayetsiz nimetler bulunur. Kezâ Muhammed (a.s.m.), İslâmiyet ve Kur'ân da gayr-ı mütenâhî hamdleri bil'istihkak istilzam eden nimetlerdir. Rahmet-i İlâhiye'nin en lâtifi, en zarifi ve en lezizi olan şefkat ve muhabbet de birer nimettir. Bütün bu nimetler içinde bir in'âm görünür. İn'âm ise bir Mün'im'e işaret eder. Bazen aynı manada veya birbiri yerine kullanılabilen kelimeler olan nimet ve rızık arasında şu farklardan bahsedilebilir: 1. Rızık daha ziyade yiyecek ve içeceğe taalluk eden şeyler için kullanılır. Nimet ise maddî ve mânevî her şeyi içine alır. 2. Nimet daha şumullüdür. Rızık o nimetlerden bir nimettir. Mesela yavruların rızkı olan süt, umulmadık bir tarzda onlara zaaf ve aczlerine şefkaten ihsan edilmiş bir nimettir. 3. Rızık, hayatı besleyerek idâmesine vesile olur. Yani zîhayatın canlı kalması için ihtiyaç duyduğu şeyler rızıktır; besin maddeleri gibi. Nimet ise hayatı şenlendiren, süslendiren hususî ihsanlardır. 4. İnsanın midesinden tut gözünün, kulağının, kalbinin ve sair duygularının muhtaç olduğu şeyler ile insanın hayatını devam ettirmesi için muhtaç olduğu gıda vs. gibi şeyler rızıktır. Nimet ise daha çok bunların neticesinde husule gelen sürur, ferahlık, itmi'nan ve inşirah gibi hususlardır. 5. Rızık çok geniş ve zengin bir hazinedir. Hadsiz nimetleri câmidir. Ayrıca bk. rızık; ihsan, in'am ve ikram arasındaki farklar için bk. ihsan.