Rızık

Çoğulu, erzak. 1. Yiyecek-içecek (erzak); ekmek, kût, azık. 2. Nafaka, maişet. 3. Rezzâk-ı Hakikinin doğrudan doğruya hazine-i rahmetinden göndererek, onunla hayatı besleyip idame ettirdiği, her zîruha tayin ve tahsis ederek kaza ve kader levhasında yazdığı nimetlerdir. Diğer bir ifadeyle insanın midesinden tut; kalb, ruh, akıl, göz, kulak, ağız gibi latifelerinin muhtaç olduğu şeyler ile insanın hayatını devam ettirmesi için muhtaç olduğu gıda gibi şeylerdir. Herkese göre bir taayyun içinde mukadderat defterinde kaydettirilen rızık, hayat nimetinden sonra nimetlerin en büyük bir hazinesi, şükür ve hamdin en zengin bir menbaı ve ubudiyet, dua ve ricaların en cemiyetli bir madenidir. Rızık ikidir: Biri hakikî rızıktır ki insan onunla yaşar. O rızık taahhüd-ü Rabbânî altındadır. Beşerin sû-i ihtiyarı karışmazsa, o zarurî rızkı herhalde bulabilir. İkincisi, rızk-ı mecazîdir ki sû-i istimâlâtla hâcâtı gayr-ı zaruriye hâcât-ı zaruriye hükmüne geçip, görenek belâsıyla tiryaki olup, terk edemiyor. İşte bu rızık taahhüd-ü Rabbânî altında olmadığı için, bu rızkı tahsil etmek, hususan bu zamanda çok pahalıdır. Başta izzetini feda edip zilleti kabul etmek, bazan alçak insanların ayaklarını öpmek kadar mânen bir dilencilik vaziyetine düşmek, bazan hayat-ı ebediyesinin nuru olan mukaddesât-ı diniyesini feda etmek suretiyle o bereketsiz, menhus malı alır. Rızık ile nimet arasındaki fark için bk. nimet.