Samed

Cenâb-ı Hakkın ismi: Hiçbir şeye muhtaç olmayan, fakat herşey Kendisine muhtaç olan Allah. Bazı âlimler Samed'e şu manaları vermişlerdir: 1. "Yaratıkların, ihtiyaç ve isteklerinde Kendisine başvurdukları ve Kendisine yöneldikleri Zât." Bu tarifin sahibi İbni Abbas'tır (r.a.). Yani, her türlü ihtiyaçta başvuru kapısıdır. Hacetlerin bitirilmesi ve ıztırapların giderilmesi için tek mercîdir. Taberî de buna işâret eder ve özet olarak şöyle der: "Arapların dilinde samed, kendisinin üstünde bir kimse olmayan, kendisine yönelinen seyyiddir… Hem, kapısı ihtiyaç sahiplerinin akınına uğrayan büyük zâtlara 'samedü'l-kavm' denir." 2. "Ululukta, büyüklükte, hilmde, zenginlikte, ihtiyaçsızlıkta ve hikmette, kısaca yüceliğin her çeşidinde kâmil olandır." İbni Mesud ve Burî'nin de katıldığı bu görüşü, İbni Abbas naklediyor. 3. "Noksanı olmayan, eksiksiz, ihtiyaçsız olan, yemeyen, içmeyendir." 4. "Doğurmayan, doğurulmayandır. Çünkü, doğurulup da ölmeyen hiçbir şey yoktur. Ölene de başkası vâris olur. Allah ise, ne ölür, ne de başkası Ona vâris ve hâlef olur." Bu da Ubey bin Ka'b'ın (r.a.) tarifidir. Et-Taberî bunları şöyle özetliyor: "Bütün bu görüşler Rabbimizin sıfatlarındandır. O, ihtiyaç ve dileklerde Kendisine yönelinen, ululukta sınırsız olan, Kendisinde bir eksiklik olmayan, yemeyen, içmeyen ve yaratıklarından sonra bâkî kalandır."