Sıfat

1. (Tecvit) Mahreçten çıkışı esnasında harfin aldığı keyfiyet. 2. Hâl, keyfiyet, hassa manasına gelen sıfat, eşyayı birbirinden ayırıp temyiz ve tayin eden alâmet ve nişanlardır. 3. Unvanların ve isimlerin masdarları ve menşeleri. Dülger unvanının menşei dülgerlik sıfatı olduğu gibi. Sıfât-ı İlâhiye ise Cenâb-ı Hakk'ın ebediyen var olan ve yok olması asla mümkün olmayan, sonsuz haşmet ve yüceliğine lâyık, nihayetsiz, maddeden münezzeh, kusurdan müberrâ, mutlak, muhit, hudutsuz, şeriksiz, tagayyürsüz, enva-ı kemalata cami ve nurani olan, nazîri, küfvü, şebîhi, misli, misâli, mesîli olmayan ahvâl ve hassalarıdır. İlâhî sıfatlarının kendine mahsus, münasip ve lâyık ve vâcibiyetine ve kudsiyetine muvafık olarak hadsiz kemâlâtları ve nihayetsiz cemalleri vardır. Cenâb-ı Hakk'ın sıfatları mahlûkatın sıfatına benzemez, onlardan hadsiz derece yüksektir, kusurdan ve noksandan pâk ve berîdir. Mevcudatın sıfât-ı İlâhiye'ye tesirleri yoktur. Yani, beşerin iradesi ve sair sıfatları, mevcudatın hüsün ve kubuh, büyüklük ve küçüklük gibi ahvâlinden müteessir olduğu gibi, sıfât-ı İlâhiye müteessir olmaz. Sıfât-ı İlâhiye'ye göre hepsi müsavidir. İlâhî sıfatlar üç nevidir: Sıfât-ı ayniye (Selbî sıfatlar): Vücud, bekâ, vahdaniyet, kıdem, kıyam binefsihî, muhalefetün-lil-havâdis (yani kâinat cinsinden olmama). Cenâb-ı Hakk'ın zâtına has olan, mahlûkatta olmayan sıfatlardır. Ne ayn ne gayr olan sıfatlar (sıfât-ı seb'a): Hayat, ilim, irade, kudret, basar, sem', kelâm. Sıfât-ı gayriye (Fiili sıfatlar): Sâniiyet, rezzâkiyet, hâlıkıyet gibi.