Teşbih

1. Bir durumun, manada diğerine ortak olduğunu gösterme, benzetme. 2. Aralarında bir ya da birden fazla benzerlik bulunan iki şeyin birini diğerine benzetme. Mesela "ilim, doğru yolu göstermede ışık gibidir" ifadesinde ilim, karanlıkları aydınlatan ışığa benzetilmiştir. Teşbihi meydana getiren unsurlar şunlardır: 1. Müşebbeh (benzetilen). 2. Müşebbeh bih (kendisine benzetilen): Bu iki unsura teşbihin iki tarafı denir. Benzetme yönünün kendine benzetilende, benzetilenden daha kuvvetli ve net olması gerekir. 3. Veçh-i şebeh (benzetme yönü): Benzetilen ile kendisine benzetilenin ortak niteliğidir. Mesela yukarıdaki misâlde doğru yolu gösterme (hidayet) niteliğinde, ilim ve nurun aydınlatma hususunda ortak oldukları görülür. 4. Teşbih edatı: "Gibi, sanki" gibi benzeme manasını ifade eden kelimelerdir. "Ahmet aslan gibidir" cümlesinde olduğu gibi. Ancak, teşbih edatının zikredilmemesi belâgat âlimlerinin nazarında daha edebîdir ve makbuldür. Mesela "Ahmet aslandır" cümlesi, verdiğimiz örnekten daha edebî bulunmuştur. Çünkü ikinci ifadede Ahmet, sanki bütün nitelikleriyle aslana benzetilirken, birincide, sanki aslanın özelliklerinden yalnızca bir veya bir kaçını taşıdığı nazara verilmiştir. Mesela yukarıda geçen, "ilim, doğru yolu göstermede ışık gibidir" cümlesinde "ilim" müşebbeh, "ışık" müşebbeh bih, "doğru yolu göstermede" veçh-i şebeh, "gibi" de teşbih edatıdır.