Ucb

Ameline güvenmek, cennetini garanti sanmak. Kendini Allah'ın azabından uzak görmek. Kendini beğenmişlik. İbadet ve hayırda başarılı olamayan insanlarda ümitsizlik hastalığı kendini gösterir. Başarıya ulaştığı halde nefsine söz geçiremeyip kibir ve gurura düşen insanlarda ise ucb hastalığı tezahür eder. Bunlardan birincisi tefrit, ikincisi ifrattır. İkisi de zarardır. Ucb hastalığında ümitsizliğin zıddı bir durum söz konusudur. Burada kişi İslâm'ı elden geldiğince yaşamış, ancak bu İlâhî ihsanı kendi nefsinden bilerek başkalarına karşı üstünlük davasına kalkışmış ve cennetini garanti görme hastalığına tutulmuştur. Halbuki "A'male güvenmek ucbdur. İnsanı dalâlete atar. Çünki insanın yaptığı kemâlât ve iyiliklerde hakkı yoktur; mülkü değildir, onlara güvenemez."Mesnevî-i Nuriye, Katre, Hâtime, s. 90