Vahdaniyet

Vâhid ile Ehâd, (Ferd) manalarını beraber tazammun eden ve Zât-ı İlâhiye'nin birliğini ifade eden vahdaniyet, sıfat-ı ayniye denilen selbi ve zâtî sıfatlardandır. Mesela: Şu kâinat ve şu mevcudattaki nizam ve mizan ve tanzim ve tevzin, birtek, yektâ, Vâhid, Ehad, Kadîr, Mürîd, Alîm, Hakîm bir zâtındır. Bütün kâinat birden, bir lisanla, müttefikan Hâlık-ı Zülcelal'in vahdâniyetine şehadet eder. Evet, her şeyde bir birlik var. Birlik ise biri gösterir. Mesela dünyanın lâmbası olan Güneş birdir; öyle ise dünyanın mâliki dahi birdir. Hem, zemin yüzündeki zîhayatların hizmetçileri olan hava, ateş, su birdir; öyle ise onları istihdam eden ve bizlere musahhar eden dahi birdir.