بشنجى حجّتِ ايمانيه

بشنجى حجّتِ ايمانيه

إسمِ أعظمڭ آلتى نورندن اوچنجى نورينه إشارت ايدن

اوچنجى نكته

آيتنڭ بر نكته‌سى و بر إسمِ أعظم ويا إسمِ أعظمڭ آلتى نورندن بر نورى اولان "إسمِ حَكم"ڭ بر جلوه‌سى رمضانِ شريفده گورولدى. اوڭا يالڭز بر إشارت اولارق "بش نقطه"دن عبارت اوچنجى نكته عجله اولارق يازيلدى· مسودّه حالنده قالدى.

اوچنجى نكته‌نڭ برنجى نقطه‌سى:

اوننجى سوزده إشارت ايديلديگى گبى: إسمِ حَكمڭ تجلّئِ أعظمى شو كائناتى اويله بر كتاب حكمنه گتيرمش كه، هر صحيفه‌سنده يوزر كتاب يازيلمش.. و هر سطرنده يوزر صحيفه درج ايديلمش.. و هر كلمه‌سنده يوزر سطر موجوددر.. و هر حرفنده يوزر كلمه وار.. و هر نقطه‌سنده كتابڭ مختصر بر فهرسته‌جگى بولونور بر طرزه گتيرمشدر. او كتابڭ صحيفه‌لرى، سطرلرى، تا نقطه‌لرينه قدر يوزر جهتده نقّاشنى، كاتبنى اويله وضوحله گوسترييور كه· او كتابِ كائناتڭ مشاهده‌سى، كندى وجودندن يوز درجه داها زياده كاتبنڭ وجودينى و وحدتنى إثبات ايدر. چونكه بر حرف، كندى وجودينى بر حرف قدر إفاده ايتديگى حالده· كاتبنى بر سطر قدر إفاده ايدييور.

أوت بو كتابِ كبيرڭ بر صحيفه‌سى، زمين يوزيدر. او صحيفه‌ده نباتات، حيوانات طائفه‌لرى عددنجه كتابلر، بربرى ايچنده، برابر، بر وقتده، ياڭليشسز، غايت مكمّل بر صورتده بهار موسمنده يازيلديغى گوزله گورونويور. بو صحيفه‌نڭ بر سطرى، بر باغچه‌در. او باغچه‌ده بولونان چيچكلر، آغاجلر، نباتلر عددنجه منظوم قصيده‌لر· برابر، بربرى ايچنده، ياڭليشسز يازيلديغنى گوزيمزله گورويورز. او سطرڭ بر كلمه‌سى· چيچك آچمش، ميوه ويرمك اوزره ياپراغنى ويرمش بر آغاجدر. ايشته بو كلمه· منتظم، موزون، سوسلى ياپراق، چيچك و ميوه‌لرى عددنجه حَكَمِ ذو الجلالڭ مدح و ثناسنه دائر معنيدار فقره‌لردر. گويا چيچك آچمش هر آغاج گبى، او آغاج دخى نقّاشنڭ مديحه‌لرينى تغنّى ايدن منظوم بر قصيده‌در.

هم گويا حَكَمِ ذو الجلال، زمينڭ مشهرنده تشهير ايتديگى آنتيقه و عجيب أثرلرينه بيڭلر گوزله باقمق ايسته‌يور.

هم گويا او سلطانِ أزلينڭ او آغاجه ويرديگى مرصّع هديه و نشانلرى و فورمالرى، خصوصى بايرامى و رسمِ كشادى اولان بهارده پادشاهڭ نظرينه عرض ايتمك ايچون اويله مزيَّن، موزون، منتظم، معنيدار بر شكل آلمش و اويله حكمتلى بر شكل ويريلمشدر كه· هر بر چيچگنده، هر بر ميوه‌سنده بربرى ايچنده چوق وجهلر و ديللرله نقّاشنڭ وجودينه و أسماسنه شهادت ايدرلر. مثلا: هر بر چيچكده، هر بر ميوه‌ده بر ميزان وار. و او ميزان، بر إنتظام ايچنده.. و او إنتظام، تازه‌له‌نن بر تنظيم و توزين ايچنده.. و او توزين و تنظيم، بر زينت و صنعت ايچنده.. و او زينت و صنعت، معنيدار قوقولر و حكمتلى طاتلر ايچنده بولونديغندن· هر بر چيچك، او آغاجڭ چيچكلرى عددنجه حَكَمِ ذو الجلاله إشارتلر ايدييور. و بو بر كلمه اولان بو آغاجده، بر حرف حكمنده اولان بر ميوه‌ده بولونان بر چكردك نقطه‌سى، بتون آغاجڭ فهرسته‌سنى، پروغرامنى طاشييان كوچك بر صندوقچه‌در. و هكذا.. بوڭا قياسًا كائنات كتابنڭ بتون سطرلرى، صحيفه‌لرى بويله إسمِ حَكم و حكيمڭ جلوه‌سيله يالڭز هر بر صحيفه‌سى دگل، بلكه هر بر سطرى و هر بر كلمه‌سى و هر بر حرفى و هر بر نقطه‌سى، برر معجزه حكمنه گتيريلمشدر كه· بتون أسباب طوپلانسه، بر نقطه‌سنڭ نظيرينى گتيره‌مزلر، معارضه ايده‌مزلر.