Âsâr-ı Bediiye — Sayfa 557

Çünki her şey bağlıdır her şey ile. Her şeyi yapamayan bir şeyi de yapamaz.

* * *

Kâinatı Elinde Tutamayan, Zerreyi Halkedemez

Tesbih gibi nazmeyleyip kaldıracak; arzımızı, şümusu, nücumu, hasra gelmez.

Şu fezanın başına hem sinesinde takacak, öyle kuvvetli ele bir kimse mâlik olmaz.

Dünyada hiçbir şeyde dava-yı halk edip, iddia-yı îcad edemez.

* * *

İhya-yı Nev', İhya-yı Ferd Gibidir

Mevt-âlûd bir nevm ile kışta uyuşmuş bir sinek, nasıl onun ihyası kudrete ağır gelmez.

Şu dünyanın mevti de, ihyası da öyledir. Bütün zîruh ihyası onda fazla nazlanmaz.

* * *

Tabiat, Bir San'at-ı İlahiyedir

Değil tabi' tabiat, belki matba'.. Değil nakkaş, o belki bir nakıştır. Değil fâil, o kabildir. Değil masdar, o mistardır.

Değil nâzım, o nizamdır. Değil kudret, o kanundur. İradî bir şeriattırdeğil haric-i hakikatdar.

* * *

Vicdan, Cezbesiyle Allah'ı Tanır

Vicdanda mündemiçtir, bir incizab ve cezbe. Bir câzibin cezbiyle daim olur incizab.

Cezbe düşer zîşuur, ger Zülcemal görünse. Etse tecellî daim pür-şaşaa bîhicab.

Bir Vâcib-ül vücûd, Sahib-i Celal ve Cemal; şu fıtrat-ı zîşuur kat'î şehâdetmeab.

Bir şahidi o cezbe, hem diğeri incizab!..