Birinci Nokta

(Îmânda dünyada dahî Cennet çekirdeği bulunduğuna bir delil olan "Yirmiüçüncü Söz"ün Birinci Mebhasının bu gelen Dört Nokta'sıdır.)

Birinci Mebhas

Îmânın binler mehasininden yalnız beşini"Beş Nokta"

(*) Bu söz iki mebhasdır. Burada yalnız, Yirmi Üçüncü Söz'ün Birinci Mebhasının Dört Noktası makam münasebetiyle yazıldı.

içinde beyan ederiz.

Birinci Nokta: İnsan, nur-u îman ile âlâ-yı illiyyîne çıkar. Cennet'e lâyık bir kıymet alır. Ve zulmet-i küfür ile, esfel-i safilîne düşer. Cehennem'e ehil olacak bir vaziyete girer. Çünkü îman, insanı Sâni-i Zülcelâl'ine nisbet ediyor; îman bir intisaptır. Öyle ise insan, îman ile insanda tezâhür eden sanat-ı İlâhiye ve

nukuş-u Esmâ-i Rabbâniye itibarıyla bir kıymet alır.

Küfür, o nisbeti kat'eder. O kat'dan sanat-ı Rabbâniye gizlenir. Kıymeti dahi yalnız madde itibarıyla olur. Madde ise; hem fâniye, hem zâile, hem muvakkat bir hayât-ı hayvanî olduğundan kıymeti hiç hükmündedir. Bu sırrı bir temsil ile beyan edeceğiz.

Meselâ: İnsanların sanatları içinde, nasılki maddenin kıymeti ile sanatın kıymeti ayrı ayrıdır. Bazen müsâvi, bazen madde daha kıymettar, bazen oluyor ki, beş kuruşluk demir gibi bir maddede, beş liralık bir sanat bulunuyor. Belki bazen, antika olan bir sanat, bir milyon kıymeti aldığı halde, maddesi beş kuruşa da değmiyor. İşte öyle antika bir sanat, antikacıların çarşısına gidilse, hârika-pişe ve pek eski hünerver sanatkârına nisbet ederek, o sanatkârı yâd etmekle ve o sanatla teşhir edilse, bir milyon fiyatla satılır. Eğer, kaba demirciler çarşısına gidilse, beş kuruşluk bir demir bahasına alınabilir.

İşte insan, Cenâb-ı Hakk'ın böyle antika bir sanatıdır. Ve en nâzik ve nazenin bir mu'cize-i kudretidir ki, insanı bütün esmâsının cilvesine mazhar ve nakışlarına medar ve kâinata bir misâl-i musağğar suretinde yaratmıştır.