Ene ve Zerre — Sayfa 36

veya girebilir ve gayet hakîmâne ve üstâdâne yanlışsız olarak işler, vaziyetler alır. Vazifesi bittikten sonra kalkar gider.

İşte müteharrik havanın müteharrik zerresi, ya nebatata ve hayvanata, hatta meyvelerine ve çiçeklerine giydirilen suretlerin, miktarların teşkilâtını, biçimini bilmesi lâzım geldiği.. veyahut onlar, bir bilenin emir ve irâdesiyle memur olması lâzım geldiği gibi.. sâkin toprak, sâkin olan her bir zerresi; bütün çiçekli nebatatın ve meyvedar ağaçların tohumlarına medâr ve menşe olmak kâbil olduğundan, hangi tohum gelse ve o zerrede, yani misliyet itibariyle bir zerre hükmünde olan bir avuç toprakta kendine mahsus bir fabrika ve bütün levâzımâtına ve teşkilâtına lâzım bütün cihazatı bulunduğundan; o zerrede ve o zerrenin kulübeciği olan o bir avuç toprakta, eşcâr ve nebatat ve çiçekler ve meyveler envâı adedince muntazam manevî makine ve fabrikaları bulunması veyahut mu'cizekâr, her şeyi hiçten îcad eder ve her şeyin her şeyini ve her cihetini bilir bir ilim ve kudret bulunması lâzımdır veyahut bir Kadîr-i Mutlak, bir Alîm-i Küll-i Şey'in emir ve izniyle, havl ve kuvveti ile o vazifeler gördürülür.

Evet, nasılki bir acemî, ham, âmi, âdi, hem