Ene ve Zerre — Sayfa 52

kader kalemiyle kaydetmesi; muktezayı ihâta-i ilmîdir. Ve şunda pek muazzam bir "Kanun-u İlm-i Muhît" in ucu görünüyor.

Öyle ise; zerreler {(Haşiye-1): Şu cevap, yedi "Madem" kelimelerine bakar.} başıboş değiller.

Netice-i Kelâm:Geçmiş yedi kanun, yani Kanun-u Rubûbiyet, Kanun-u Kerem, Kanun-u Cemâl, Kanun-u Rahmet, Kanun-u Hikmet, Kanun-u Adl, Kanun-u İhâta-i İlmî gibi pek çok muazzam kanunların görünen uçları arkalarında birer İsm-i Âzam ve o İsm-i Âzam'ın tecelli-i âzamını gösteriyorlar. Ve o tecellîden anlaşılıyor ki: Sâir mevcudât gibi şu dünyadaki tahavvülât-ı zerrât dahi, gayet âlî hikmetler için kaderin çizdiği hudut üzerine kudretin verdiği evâmir-i tekvîniyeye göre hassas bir mîzan-ı ilmî ile cevelan ediyorlar. Adeta başka yüksek bir âleme

(Hâşiye-2): Çünkü: Bilmüşâhede gayet cevvâdâne bir faaliyetle şu âlem-i kesif ve süflîde pek kesretle nur-u hayatı serpmek ve iş'al etmek, hatta en hasis maddelerde ve taaffün etmiş cisimlerde kesretle taze bir nur-u hayatı ışıklandırmak, o kesif ve hasis maddeleri nur-u hayatla letafetlendirmek, cilâlandırmak; sarahata yakın işaret ediyor ki: Gayet latîf, ulvî, nazif, hayattar diğer bir âlemin hesabına şu kesif, câmid âlemi; zerrâtın hareketiyle, hayatın nuruyla cilâlandırıyor, eritiyor, güzelleştiriyor. Gûya latîf bir âleme gitmek için, zînetlendiriyor. İşte, beşer haşrini aklına sığıştıramayan dar akıllı adamlar, Kur'ân'ın nuruyla rasad etseler görecekler ki: Bütün zerrâtı bir ordu gibi haşredecek kadar muhît bir "Kanun-u Kayyumiyet" görünüyor, bilmüşâhede tasarruf ediyor.

gitmeğe hazırlanıyorlar. Öyle ise; zîhayat cisimler, o