Esasat-ı Nuriye kitabının 238. sayfası — 22- Gaye Sahibi Olmak Esası bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

namına kabul etmek güzeldir ki, (69) وَ اجْعَلْ لِى لِسَانَ صِدْقٍ فِى اْلآخِرِينَ buna işarettir. Said» (Barla Lâhikası sh: 78)

69 Şuarâ Sûresi, 26:84.

E- Gaye-i hayal sahibi olmak:

22-«Gaye-i hayal olmazsa enaniyet kuvvetleşir

Bir gaye-i hayal olmazsa, yahut nisyan basarsa, ya tenâsi edilse elbette zihinler enelere dönerler, etrafında gezerler.

Ene kuvvetleşiyor, bazan sinirleniyor. Delinmez, tâ "nahnü" olsun.Enesini sevenler başkalarını sevmezler.» (Sözler sh: 708)

23-«Bu musibet zamanında ihlâsı kaçırdığınızdan ve rıza-yı İlâhîyi münhasıran gaye-i maksad yapmadığınızdan, ehl-i hakkın bu zillet ve mağlûbiyetine sebebiyet verdiniz.» (Lem'alar sh: 156)

24-«Müttefekun aleyh olan makasıd-ı âliyeye nazar etmektir. Çünkü, Allah'ımız bir, Peygamberimiz bir, Kur'ân'ımız bir… Zaruriyat-ı diniyede umumumuz müttefik… Zaruriyat-ı diniyeden başka olan teferruat veya tarz-ı telâkki veya tarik-i tefehhümdeki tefavüt, bu ittihad ve vahdeti sarsamaz, râcih de gelemez. El-hubbu fillah düstur tutulsa, aşk-ı hakikat harekâtımızda hâkim olsa—ki zaman dahi pek çok yardım ediyor—o ihtilâfat sahih bir mecrâya sevk edilebilir.

Esefâ,gaye-i hayalden tenâsi veya nisyan olmakla, ezhan ene'lere dönüp etrafında gezerler. İşte gaye-i hayal, maksad-ı âli bütün vuzuhuyla meydana atılmıştır.» (Sünuhat Tuluat İşarat sh: 83)

Bu vecizenin beyan ettiği hakikat, gayet ciddiye alınmalıdır. İnsan için kendisini ona bağladığı ebedî bir gayesi olmazsa, kendi hayatını kendisine gaye yapmaktan başka bir şık yoktur. Böylece insan faniyatta boğulur gider.

Müslümanda bulunması gereken meşru gaye-i hayal, hamiyet-i diniye olarak tezahür eder.

Bu hamiyete sahib olan şahsın, derecesi nisbetinde millet-i İslâmın küçük bir nümunesi olduğunu söyleyen Bediüzzaman Hazretlerinin birkaç veciz ifadeleri aynen şöyledir:

Esasat-ı Nuriye — Sayfa 238

Esasat-ı Nuriye uygulamada, çevrimdışı