Esasat-ı Nuriye kitabının 29. sayfası — 1- İhlâs Düsturu ve Esası bölümü. Yukarıdaki okuyucu bu sayfadan açılır; metin aşağıda basılı nüsha görünümüyle.

1-ihlâs Düsturu

İhlâsın Tarifi:

1-«İhlâsı kazandıran, harekâtındaki sebebi sırf bir emr-i İlâhî ve neticesi rıza-yı İlâhî olduğunu düşünmeli ve vazife-i İlâhiyeye karışmamalı.» (Lem'alar sh: 133)

2-«İbadetin ruhu, ihlâstır. İhlâs ise,yapılan ibadetin yalnız emredildiği için yapılması dır. Eğer başka bir hikmet ve bir fayda ibadete illet gösterilse, o ibadet bâtıldır. Faydalar, hikmetler yalnız müreccih olabilirler, illet olamazlar.» (İşarat-ül İ'caz sh: 85)

3- Kur'an (2:22) ayetinde geçen « تَتَّقُونَ kelimesi... ibadetin ancak ihlâs ile ibadet olduğuna ve ibadetin mahzan vesile olmayıp maksudu bizzat olduğuna ve ibadetin sevab ve ikab için yapılmaması lüzumuna işarettir.» (İşarat-ül İ'caz sh: 99)

İhlâs hakkındaki mezkûr tarife göre yapılan bir hareketin ibadet ve hizmetin makbul olması için önce dinde emir veya tavsiye edilmiş olması şarttır. Çünkü ikinci paragrafta nazara verilen ihlâsın tarifinde şart koşulan "emredildiği için" beyânına göre, yapılan hareketin emredildiğini bilmek icabediyor. O halde kişi, kendi düşünce ve temayülü ile bir hizmet, bir hareket yapıyorsa, mezkûr İhlâs tarifine girmez. Evet, yapılan hizmetin kitabta yeri olmadığı halde İhlâstan dem vurmak, aldanmak veya aldatmaktır. Yapılan bir işin emredilip emredilmediği de ancak kitabtan öğrenilir.

4-Evet, «Gafletle, kendi hesabına bir iş yaptığın zaman, haddini tecavüz etme. Eğer Mâlikin hesabına olursa, istediğin şeyi al ve yap—fakat izin ve meşiet ve emri dairesinde olmak şartıyla.İzin ve meşîetini de şeriatından öğrenirsin.» (Mesnevî-i Nuriye sh: 82)

Kezalik Kur'anda bizzat Resulullaha (A.S.M.) ve dolayısiyle de bütün ümmete (emrolunduğu gibi hareket etmeyi) kat'i bir tarzda beyan eden şu ayette Peygamberimiz (a.s.m.):

Esasat-ı Nuriye — Sayfa 29

Esasat-ı Nuriye uygulamada, çevrimdışı