Gençlik Rehberi — Sayfa 220

bir ilim sahibi olabilir. Öyle ise, mâbudiyete lâyık yalnız O'dur.

İşte ey insan! Eğer yalnız O'na abd olsan, bütün mahlûkat üstünde bir mevki kazanırsın.

Eğer ubûdiyetten istinkâf etsen, âciz mahlûkata zelil bir abd olursun.

Eğer enâniyetine ve iktidârına güvenip, tevekkül ve duâyı bırakıp, tekebbür ve dâvâya sapsan; o vakit iyilik ve îcad cihetinde arı ve karıncadan daha aşağı, örümcek ve sinekten daha zaîf düşersin. Şer ve tahrip cihetinde; dağdan daha ağır, tâundan daha muzır olursun.

Evet ey insan! Sende iki cihet var.

Birisi: Îcad ve vücud ve hayır ve müsbet ve fiil cihetidir.

Diğeri: Tahrip, adem, şer, nefy, infiâl cihetidir.

Birinci cihet itibariyle; arıdan, serçeden aşağı; sinekten, örümcekten daha zaîfsin.

İkinci cihet itibariyle; dağ, yer, göklerden geçersin. Onların çekindiği ve izhar-ı acz ettikleri bir yükü kaldırırsın. Onlardan daha geniş, daha büyük bir dâire alırsın.