İkinci Mes'ele

(Yirmialtıncı Mektub'un Dördüncü Mebhası'ndan)

İkinci Mes'ele

Eski hocanın sual ettiği "Üç Mes'ele"nin izahatı, Risale-i Nur'un eczalarında vardır. Şimdilik icmalî bir işaret edeceğiz:

Birinci Suali:"Muhyiddîn-i Arabî, Fahreddîn-i Râzî'ye mektubunda demiş: ‘Allah'ı bilmek, varlığını bilmenin gayrıdır.' Bu ne demektir, maksad nedir ? " Soruyor.

Evvelâ:Ona okuduğun Yirmiikinci Söz'ün Mukaddime'sinde, tevhid-i hakikî ile tevhid-i zâhirînin farkındaki misal ve temsil, maksada işaret eder. Otuzikinci Söz'ün İkinci ve Üçüncü Mevkıfları ve Makasıdları, o maksadı izah eder.

Ve sâniyen:Usûlü'd-din imamları ve ulemâ-i İlm-i Kelâm'ın akâide dâir ve vücûd-u

Vâcibü'l-Vücûd ve tevhid-i İlâhîye dâir beyanatları, Muhyiddîn-i Arabî'nin nazarında kâfi gelmediği için, ilm-i Kelâm'ın imamlarından Fahreddîn-i Râzî'ye öyle demiş.

Evet, ilm-i Kelâm vasıtasıyla kazanılan mârifet-i İlâhiye, mârifet-i kâmile ve huzur-u tam vermiyor. Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyan'ın tarzında olduğu vakit, hem mârifet-i tâmmeyi verir, hem huzur-u etemmi kazandırır ki; inşâallah Risale-i Nur'un bütün eczaları, o Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyan'ın cadde-i nurânîsinde birer elektrik lâmbası hizmetini görüyorlar.

Hem Muhyiddîn-i Arabî'nin nazarına, Fahreddîn-i Râzî'nin ilm-i Kelâm vasıtasıyla aldığı mârifetullah ne kadar noksan görülüyor, öyle de; tasavvuf mesleğiyle alınan mârifet dahi, Kur'ân-ı Hakîm'den doğrudan doğruya verâset-i nübüvvet sırrıyla alınan mârifete nisbeten o kadar noksandır. Çünkü Muhyiddîn-i Arabî mesleği, huzur-u daimîyi kazanmak için

deyip, kâinatın vücûdunu inkâr edecek bir tarza kadar gelmiş. Ve sâirleri ise, yine huzur-u daimîyi kazanmak için

deyip, kâinatı nisyan-ı mutlak altına almak gibi acîb bir tarza girmişler.