Sekizinci Mektub

Sekizinci Mektub

isimleri

'e girdiklerinin ve her mübarek şeyin başında zikredilmelerinin çok hikmetleri var. Onların beyanını başka vakte tâlikan, şimdilik kendime ait bir hissimi söyleyeceğim:

Kardeşim, ben

isimlerini öyle bir nur-u âzam görüyorum ki, bütün kâinatı ihâta eder ve her ruhun bütün hâcât-ı ebediyesini tatmin edecek ve hadsiz düşmanlarından emin edecek, nurlu ve kuvvetli görünüyorlar.

Bu iki nur-u âzam olan isimlere yetişmek için en mühim bulduğum vesile; fakr ile şükr, acz ile şefkattir. Yâni; ubûdiyet ve iftikardır.

Şu mes'ele münasebetiyle hatıra gelen ve muhakkikîne, hatta bir üstadım olan İmâm-ı Rabbânî'ye muhalif olarak diyorum ki: Hazret-i Yâkub Aleyhisselâm'ın, Yûsuf Aleyhisselâm'a karşı şedit ve parlak hissiyatı, muhabbet ve aşk değildir; belki şefkattir. Çünkü; şefkat, aşk ve muhabbetten çok keskin ve parlak ve ulvî ve nezihtir ve makam-ı nübüvvete lâyıktır. Fakat muhabbet ve aşk, mecâzî mahbublara ve mahlûklara karşı derece-i şiddette olsa, o makam-ı muallâ-yı nübüvvete lâyık düşmüyor. Demek Kur'ân-ı Hakîm'in parlak bir i'caz ile, parlak bir sûrette gösterdiği ve ism-i Rahîm'in vusûlüne vesile olan hissiyât-ı Yâkubiye, yüksek bir derece-i şefkattir.

İsm-i Vedûd'a vesile-i vusûl olan aşk ise, Züleyha'nın Yûsuf Aleyhisselâm'a karşı olan muhabbet mes'elesindedir. Demek Kur'ân-ı Mu'cizü'l-Beyan, Hazret-i Yâkub Aleyhisselâm'ın hissiyatını, ne derece Züleyha'nın hissiyatından yüksek göstermişse; şefkat dahi o derece aşktan daha yüksek görünüyor.

Üstadım İmâm-ı Rabbânî, aşk-ı mecazîyi makam-ı nübüvvete pek münâsip görmediği