Hanımlar Rehberi — Sayfa 85

Hem bütün alâkadar olduğun ve zevâlleriyle müteellim olduğun insanları, mevtleri hengâmında adem zulümatından kurtarıp şu dünyadan daha güzel bir yerde yerleştiren bir zâtın"Vâris, Bâis"isimlerine,"Bâki, Kerîm, Muhyî ve Muhsin"ünvanlarına ne kadar ruhun muhtaç olduğunu dikkat etsen anlarsın.

İşte, insanın mâhiyeti ulviye, fıtratı câmia olduğundan; binler envâ-ı hâcât ile binbir Esmâ-i İlâhiye'ye, her bir ismin çok mertebelerine fıtraten muhtaçtır. Muzaaf ihtiyaç, iştiyaktır. Muzaaf iştiyak, muhabbettir. Muzaaf muhabbet dahi aşktır. Ruhun tekemmülâtına göre merâtib-i muhabbet, merâtib-i esmâya göre inkişaf eder. Bütün esmâya muhabbet dahi –çünkü o esmâ Zât-ı Zülcelâl'in ünvanları ve cilveleri olduğundan– muhabbet-i zâtiyeye döner. Şimdi yalnız nümûne olarak binbir esmâdan yalnız"Adl" ve "Hakem" ve "Hak" ve "Rahîm"isimlerinin binbir mertebelerinden bir mertebeyi beyan edeceğiz. Şöyle ki:

Hikmet ve adl içindeki"Rahmânurrahîm" ve "Hak"ismini âzamî bir dâirede görmek istersen, şu temsile bak: Nasılki bir orduda dörtyüz muhtelif taifeler bulunduğunu farz ediyoruz ki; her bir taife beğendiği elbiseleri ayrı, hoşuna gittiği erzakı ayrı, rahatla istimâl