Haşir Risalesi — Sayfa 38

mücâzatta bulunmasın. Evet, şu dünya gidişâtına bakılsa görülüyor ki, en âciz, en zaîften tut

(Hâşiye): Rızk-ı helâl, iktidar ile alınmadığına, belki iftikara binâen verildiğine delil-i kat'î; iktidarsız yavruların hüsn-ü maîşeti ve muktedir canavarların dîk-ı maîşeti; hem zekâvetsiz balıkların semizliği ve zekâvetli, hileli tilki ve maymunun derd-i maîşetle vücûtça zaîfliğidir. Demek rızık, iktidar ve ihtiyar ile ma'kûsen mütenâsibdir. Ne derece iktidar ve ihtiyarına güvense, o derece derd-i maîşete mübtelâ olur.

tâ en kavîye kadar her canlıya lâyık bir rızık veriliyor. En zaîf, en âcize en iyi rızık veriliyor. Her dertliye ummadığı yerden derman yetiştiriliyor. Öyle ulvî bir keremle ziyafetler, ikramlar olunuyor ki, nihayetsiz bir kerem eli içinde işlediğini bedâheten gösteriyor.

Meselâ: Bahar mevsiminde cennet hûrileri tarzında bütün ağaçları sündüs-misâl libaslar ile giydirip, çiçek ve meyvelerin murassaatıyla süslendirip, hizmetkâr ederek, onların lâtif elleri olan dallarıyla, çeşit çeşit, en tatlı, en musannâ meyveleri bize takdim etmek; hem zehirli bir sineğin eliyle şifâlı, en tatlı balı bize yedirmek; hem en güzel ve yumuşak bir libâsı elsiz bir böceğin eliyle bize giydirmek; hem rahmetin büyük bir hazinesini küçük bir çekirdek içinde bizim için saklamak; ne kadar cemil