80-Abese@سُورَةُ عَبَسَ

25. Allah da onu, sonun ve ilkin ibretli cezası ile yakaladı.

26. Gerçekten bunda, (Allah’tan) korkan için elbette bir ibret vardır.

27-29. Yaratma bakımından siz mi daha çetinsiniz yoksa gök mü? Onu (Allah) yarattı. Boyunu yükseltip onu düzenledi; gecesini kararttı, nurunu çıkardı.

30-33. Bundan sonra da yeri döşedi. Sizin ve hayvanlarınızın faydası için. Ondan suyunu ve otlağını çıkardı. Dağları dikti.

“Ey Arkadaş! Bu âyet (Bakara Sûresi 29. Âyet.MB), arzın semadan evvel yaratılmış olduğuna delalet eder ve وَالْاَرْضَ بَعْدَ ذَلِكَ دَحَيها âyeti de semavatın Arz’dan evvel halkedildiğine dâldir. Ve كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنَا هُمَا âyeti ise ikisinin bir maddeden beraber halkedilmiş ve sonra birbirinden ayırdedilmiş olduklarını gösteriyor. Şeriatın nakliyatına nazaran, Cenab-ı Hak bir cevhereyi, bir maddeyi yaratmıştır. Sonra o maddeye tecelli etmekle bir kısmını buhar, bir kısmını da mayi kılmıştır; sonra mayi kısmı da, tecellisiyle tekâsüf edip (زَبَدْ) köpük kesilmiştir; sonra arz veya yedi küre-i arziyeyi o köpükten halk etmiştir;..” “… İşte arzın -hepsinden evvel tekâsüf ve tasallub etmekle acele kabuk bağlayarak uzun zamanlardan beri menşe-i hayat olması itibariyle- hilkat-i teşekkülü semavattan evveldir. Fakat Arz’ın bast edilmesiyle nev’-i beşerin taayyüşüne elverişli bir vaziyete geldiği, semavatın tesviye ve tanziminden sonra olduğu cihetle, hilkatı semavattan sonra başlarsa da bidayette, mebde’de ikisi beraber imişler. Binaen alâhâzâ o üç âyetin aralarında bulunan zahirî muhalefet, bu üç cihetle mutabakata inkılâb eder.” (İİ., Seb’a Semavat, İkinci Mes’ele, s.187) “Dağların zeminden emr-i Rabbâni ile çıkmaları ve zeminin içinde, inkılabat-ı dâhiliyeden neş’et eden heyecanını ve gazabını ve hiddetini, çıkmalarıyla teskin ederek; zemin o dağların fışkırmasıyla ve menfeziyle teneffüs edip, zararlı olan sarsıntılardan ve zelzele-i muzırradan kurtulup, vazife-i devriyesinde sekenesinin istirahatlarını bozmuyor. Demek nasılki sefineleri sarsıntıdan vikaye ve müvazenelerini muhafaza için onların direkleri üstünde kurulmuş; öyle de dağlar, zemin sefinesine bu manada hazineli direkler olduklarını, Kur’an-ı Mu’ciz-ül Beyan وَاْلجِبَالَ اوْتَادًا * وَاَلْقَيْنَا فِيهَا رَوَاسِىَ * وَاَلْجِبَالَ اَرْسَيهَا gibi çok âyetlerle ferman ediyor.” (Ş., Yedinci Şua, Birinci Makamın Beşinci Mertebesi, s.113)

34-36. Her şeyi bastıran bela geldiği zaman, o gün insan çalıştığı/yaptığı şeyleri hatırlar. Cehennem gören kimse için açığa çıkarılmıştır.

37-39. Taşkınlık eden ve dünya hayatını (ahirete) tercih eden o kimseye gelince; şüphesiz, cehennemdir ona barınak.

40, 41. Kim de Rabbinin huzurunda durmaktan korkar, nefsi(ni) hevâ ve hevesten men ederse, şüphesiz cennettir onun barınağı.

42-46. Sana kıyametten soruyorlar; onun demir atması (gelip çatması) ne zamandır, diye? Sen nerede onu bilmek nerede? Onun son bilgisi Rabbine aittir. Sen ancak ondan korkanın uyarıcısısın. Onlar onu gördükleri gün, sanki (dünyada) bir akşam üstü yahut kuşluk vakti kadar kalmışlardır.

80. ABESE SÛRESİ

Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla.

1-4. Kendisine ama geldi diye, yüzünü ekşitti ve arkasını döndü. Ne biliyorsun, belki o arınacak? Yahut öğüt alacak da öğüt ona fayda verecek.

“Bu sûreye isim olan ‘Abese’ kelimesi ‘yüzünü ekşitti’ anlamındadır. Bir gün Resûlullah (asm) Kureyş’in ileri gelenlerine İslâm’ı teblîğ ederken, Ümm-ü Mektûm (ra) meclise gelip: ‘Yâ Resûlullah! Allah’ın sana öğrettiklerinden banada öğret!’ diye seslenerek, bu sözü birkaç def’a tekrâr etmesi üzerine, Efendimiz (asm) mübârek yüzünü diğer tarafa çevirmiştir.” (KMM., Abese Sûresi 1. âyet açıklaması, s.584)

5-7. Ama o kimse ki tenezzül etmedi, sen ona yöneliyorsun. Arınmamasından sen sorumlu değilsin.

8-10. Ama o kimse ki sana koşarak geldi, o ki (Allah’tan) korkuyor; sen onunla ilgilenmiyorsun.

11-16. Hayır, gerçekten o (Kur’an) bir öğüttür; artık kim dilerse, ondan öğüt alır. Onlar, değerli, iyi kâtiplerin elleriyle yüceltilmiş tertemiz sahifelerde yazılıdır.

“Azîz Kardeşlerim ve Sıdık Arkadaşlarım,..” “Hâfız Ali’nin mektubunda yazdığı iki âyetin işaretine dikkat ettik. Bizler dahi Nur fabrikasının sahibi gibi, çok mesrur ve müferrah olduk. Fakat Risale-i Nur’a bir işaret-i gaybiyle haber veren otuzüç aded âyât شَهِدَ اللهُ âyetiyle hitam bulduğundan, bu yeni iki âyetin müstakil bir surette işaretlerine kapı açılmadı. Hem otuzüç âyetten hangisinin tetimmesi olacak şimdilik bilinmedi. Yalnız bu kadar anlaşıldı ki, بِاَيْدِى سَفَرَةٍ * كِرَامٍ بَرَرَةٍ fıkrası Risale-i Nur’un naşir ve kâtiblerine mânâ-yı işarî ile bakıyor.” (KL., s.82)

17-22. Kahrolsun; insan, ne de nankör! Onu (Allah) hangi şeyden yarattı? Bir damla sudan. Onu yaratıp biçimlendirdi. Sonra ona yolu kolaylaştırdı. Sonra onu öldürüp kabre gömdü. Sonra onu dilediği zaman diriltir.

23. Hayır, o (insan Allah’ın) emrettiğini yerine getirmedi.

24-32. İnsan yediğine bir baksın! Gerçekten biz suyu bol bol döktük. Sonra yeri yarmakla yardık. Sizi ve hayvanlarınızı faydalandırmak için, onda hububat, üzüm ve yonca, zeytin ve hurma, bol ağaçlı bahçeler, meyveler ve çayırlar bitirdik.

“İşte şu âyet-i kerîme, mu’cizât-ı kudret-i İlâhiyyeyi bir tertib-i hikmetle zikrederek esbabı müsebbebata rabtedip en âhirde مَتَاعًا لَكُمْ lafzıyla bir gayeyi gösterir ki; o gaye, bütün o müteselsil esbab ve müsebbebat içinde o gayeyi gören ve takib eden gizli bir mutasarrıf bulunduğunu ve o esbab, O’nun perdesi olduğunu isbat eder.” (S., Yirmi Beşinci Söz, İkinci Şule, Yedinci Sırr-ı Belâgat, s.423) "Evet, مَتَاعًا لَكُمْ وَلاَِنْعَامِكُمْ tâbiriyle bütün esbabı, icad kabiliyetinden azleder. Manen der: ‘Size ve hayvanatınıza rızkı yetiştirmek için su semadan geliyor. O suda, size ve hayvanatınıza acıyıp şefkat edip rızık yetiştirmek kabiliyeti olmadığından; su gelmiyor, gönderiliyor demektir. Hem toprak, nebatatıyla açılıp, rızkınız oradan geliyor. Hissiz, şuursuz toprak, sizin rızkınızı düşünüp şefkat etmek kabiliyetinden pek uzak olduğundan, toprak kendi kendine açılmıyor, birisi o kapıyı açıyor, nimetleri ellerinize veriyor. Hem otlar, ağaçlar sizin rızkınızı düşünüp merhameten size meyveleri, hububatı yetiştirmekten pekçok uzak olduğundan, âyet gösteriyor ki, onlar bir Hakîm-i Rahîm’in perde arkasından uzattığı ipler ve şeritlerdir ki, nimetlerini onlara takmış, zîhayatlara uzatıyor.’ İşte şu beyanattan Rahîm, Rezzak, Mün’im, Kerîm gibi çok esmânın matla’ları görünüyor.” (S., Yirmi Beşinci Söz, İkinci Şule, Yedinci Sırr-ı Belâgat, s.423)

33-36. Kulakları sağır eden o ses geldiği zaman; (işte) o günde kişi kardeşinden, anasından, babasından, yastık arkadaşından ve oğul (çocuk)larından kaçar!

37. Onlardan her kişi için, o gün kendisine yetecek bir durum (meşguliyet ve derdi) vardır.

38-41. Bazı yüzler o gün parlak, neşeli ve güleçtir. Bazı yüzler de o gün, onların üzerinde toz vardır ve onları bir karanlık bürümüştür.

42. İşte onlar, evet onlar kafirler ve haktan sapanlar(kefere-i fecere)dır.