Hizmet Düsturları — Sayfa 357

hakkın yoktur. * وَعَيْنُ الرِّضَا عَنْ كُلِّ عَيْبٍ كَلِيلَةٌ وَلكِنَّ عَيْنَ السُّخْطِ تُبْدِى الْمَسَاوِيَا* sırrınca, insafsız nazarın ve düşkün fikrin hakem olamaz. Başkasının mesleğini butlan ile mahkûm edemez. M. 265

Eğer denilse: Hadîste * اِخْتِلاَفُ اُمَّتِى رَحْمَةٌ * denilmiş. İhtilaf ise, tarafgirliği iktiza ediyor. Hem tarafgirlik marazı; mazlum avamı, zalim havassın şerrinden kurtarıyor. Çünki bir kasabanın ve bir köyün havassı ittifak etseler, mazlum avamı ezerler. Tarafgirlik olsa, mazlum bir tarafa iltica eder, kendisini kurtarır. Hem tesadüm-ü efkârdan ve tehalüf-ü ukûlden hakikat tamamıyla tezahür eder.

Elcevab:Birinci suale deriz ki: Hadîsteki ihtilaf ise,müsbet ihtilaftır.Yani: Herbiri kendi mesleğinin tamir ve revacına sa'yeder. Başkasının tahrib ve ibtaline değil, belki tekmil ve ıslahına çalışır.Amma menfî ihtilaf ise ki:Garazkârane, adavetkârane birbirinin tahribine çalışmaktır; hadîsin nazarında merduddur. Çünki birbiriyle boğuşanlar, müsbet hareket edemezler.

İkinci suale deriz ki:Tarafgirlik eğer hak namına olsa, haklılara melce' olabilir. Fakat şimdiki gibi garazkârane, nefis hesabına olan tarafgirlik, haksızlara melce'dir ki; onlara nokta-i istinad teşkil eder. Çünki garazkârane tarafgirlik eden bir adama şeytan gelse, onun fikrine yardım edip taraftarlık gösterse, o adam o şeytana rahmet okuyacak. Eğer mukabil tarafa melek gibi bir adam gelse, ona hâşâ lanet okuyacak derecede bir haksızlık gösterecek.

Üçüncü suale deriz ki:Hak namına, hakikat hesabına olan tesadüm-ü efkâr ise;maksadda ve esasta ittifak ile beraber, vesailde ihtilaf eder.Hakikatın her köşesini izhar edip, hakka ve hakikata hizmet eder. Fakat tarafgirane ve garazkârane, firavunlaşmış nefs-i emmare hesabına hodfüruşluk, şöhretperverane bir tarzdaki tesadüm-ü efkârdan bârika-i hakikat değil, belki fitne ateşleri çıkıyor. Çünki maksadda ittifak lâzım gelirken, öylelerin efkârının Küre-i Arz'da dahi nokta-i telakisi bulunmaz. Hak namına olmadığı için, nihayetsiz müfritane gider. Kabil-i iltiyam olmayan inşikaklara sebebiyet verir. Hâl-i âlem buna şahiddir.

Elhasıl: * اَلْحُبُّ لِلّهِ ٭ وَالْبُغْضُ فِى اللّهِ ٭ وَالْحُكْمُ لِلّهِ * olan desatir-i âliye düstur-u harekât olmazsa nifak ve şikak meydan alır.

Evet * الْبُغْضُ فِى اللّهِ ٭ وَالْحُكْمُ لِلّهِ * demezse, o düsturları nazara almazsa, adalet etmek isterken zulmeder. M. 268

Arab Ve Türk Hakikî İki Kardeşin İttifakı Hâkimiyet-i İslâmiye İçin Ehemmiyetlidir