Hutbe-i Şamiye — Sayfa 44

Her halde çabuk başında bir kıyamet kopmazsa, hakâik-i İslâmiye, beşeri esfel-i safilîn derece-i sukutundan kurtarmaya ve rûy-i zemini temizlemeğe ve sulh-u umumîyi temin etmeğe vesile olmasını Rahmân-ı Rahîm'in rahmetinden niyaz ediyoruz ve ümit ediyoruz ve bekliyoruz.

İKİNCİ KELİME ki; müddet-i hayatımda tecrübelerimle fikrimde tevellüd eden şudur:

Ye's en dehşetli bir hastalıktır ki, Âlem-i İslâm'ın kalbine girmiş. İşte o ye'stir ki bizi öldürmüş gibi, garbda bir-iki milyonluk küçük bir devlet, şarkta yirmi milyon Müslümanları kendine hizmetkâr ve vatanlarını müstemleke hükmüne getirmiş. Hem o ye'stir ki, yüksek ahlakımızı öldürmüş; menfaat-ı umumiyeyi bırakıp menfaat-ı şahsiyeye nazarımızı hasrettirmiş. Hem o ye'stir ki, kuvve-i mâneviyemizi kırmış. Az bir kuvvetle, îmandan gelen kuvve-i mâneviye ile şarktan garba kadar istilâ ettiği halde; o kuvve-i mâneviye-i harika, me'yusiyetle kırıldığı için, zâlim ecnebiler dörtyüz seneden beri üçyüz milyon Müslümanı