Beşinci Söz

Beşinci Söz

Namaz kılmak ve büyük günahları işlememek, ne derece hakikî bir vazife-i insâniye ve ne kadar fıtrî, münâsip bir netice-i hilkat-ı beşeriye olduğunu görmek istersen; şu temsîlî hikâyeciğe bak, dinle:

Seferberlikte bir taburda, biri muallem vazifeperver; diğeri acemî nefisperver iki asker beraber bulunuyordu. Vazifeperver nefer, tâlime ve cihâda dikkat eder, erzak ve tâyinâtını hiç düşünmezdi. Çünkü anlamış ki; onu beslemek ve cihâzâtını vermek, hasta olsa tedavi etmek, hattâ indelhâce lokmayı ağzına koymaya kadar devletin vazifesidir. Ve onun asıl vazifesi, tâlim ve cihâddır. Fakat bâzı erzak ve cihâzât işlerinde işler. Kazan kaynatır, karavanayı yıkar, getirir.

Ona sorulsa: "Ne yapıyorsun?"

"Devletin angaryasını çekiyorum." der. Demiyor: "Nafakam için çalışıyorum."

Diğer şikemperver ve acemî nefer ise, tâlime ve harbe dikkat etmezdi. "O, devlet işidir. Bana ne!" derdi. Dâim nafakasını düşünüp onun peşine dolaşır, taburu terkeder, çarşıya gider, alışveriş ederdi.

Birgün, muallem arkadaşı ona dedi: "Birâder, asıl vazifen tâlim ve muhârebedir. Sen, onun için buraya getirilmişsin. Pâdişaha itimad et. O, seni aç bırakmaz. O, O'nun vazifesidir. Hem sen, âciz ve fakirsin, her yerde kendini beslettiremezsin. Hem mücahede ve seferberlik zamânıdır. Hem sana ‘âsîdir' der, cezâ verirler. Evet, iki vazife peşimizde görünüyor. Biri; pâdişahın vazifesidir. Bazen biz onun angaryasını çekeriz ki, bizi beslemektir. Diğeri; bizim vazifemizdir. Pâdişah bize teshîlât ile yardım eder ki, tâlim ve harbdir."

Acaba o serseri nefer, o mücahid mualleme kulak vermezse, ne kadar tehlikede kalır, anlarsın!

İşte ey tenbel nefsim! O dalgalı meydân-ı harb, bu dağdağalı dünya hayatıdır. O taburlara taksim edilen ordu ise, cem'iyet-i beşeriyedir. Ve o tabur ise, şu asrın Cemaat-ı İslâmiye'sidir. O iki nefer ise; biri: Ferâiz-i