Kütübü Sitte - 2.Cilt — Sayfa 39

حدثنا إجازة (haddesena icâzeten) Bize icâzet yoluyla rivayet etti.

حدثنا مناولة (haddesena münâveleten) Bize münâvele yoluyla rivayet etti.

اَخْبَرنَا إجازة (Ahberenâ icâzeten) Bize icâzet yoluyla rivayet etti.

اَخْبَرَنا مُنَاولةً وإجازةً (Ahberenâ münâveleten ve icâzeten) Bize icâzete makrun münâvele yoluyla haber verdi ki...

اَخبرَنا مُنَاولةً وإذْناً Ahberenâ münâveleten ve iznen.

اَخْبَرنا مُنَاولةً في اذنه Ahberenâ münâveleten fi iznihî.

اخبَرَنا مُنَاولةً فِيما أذِن لي فيه Ahberenâ münâveleten fî-mâ ezine lî fîhi: İcazete makrun münavele ile bana haber verdi ki...

حدثنا مُناولةً فيما أطلق لي روايتهُ Haddesenâ münâveleten fî-mâ etlaka lî rivâyetehu.

حدثني مُناولةً سَوّغ لي أن اَرْوىَ عنهُ

اخبرني مُناولةً اباع لي اَن ارْوِىَ عنهُ Münâvele yoluyla rivâyet etti ve kendisinden rivâyet etmeme izin verdi.

اخبرني مُناولةً اجازَنِى روايتهُ

NOT:

اخبرنا ve حدثنا tabirlerinin mutlak şekilde münavele için kullanılması uygun görülmemiştir. Hatta اخبرنا mukayyed olarak kullanmayı uygun görmeyenler de var. Onlara göre اخبرنا sadece semâ'ya has olmalıdır.

Müteahhirîn'den bazıları münâvele için انبأنا ıstılahlaştırmışlardır. Mütekaddimîn nazarında ise انبأنا ile اخبرنا arasında fark yoktur.

Müteahhirînden bazıları lafzan vâkî olan icâzet için شافهنى ، اخبرنا مشافهةً yazılı olan icâzette ise كَتبَ إليّ ، انبأنا كتابةً ، أنبأنا في كتابةٍ tabirlerini kullanmışlardır.

5- KİTABET: Bu, şeyhin mesmu'âtını tamamen ya da kısmen yazıp veya yazdırarak hazır veya gâib birisine göndermesidir.

Kitabet de iki suretle olur: Biri icâzetten mücerred kitabet, diğeri de icâzete makrûn kitâbet.

İcâzete makrun olana şöyle yazar: اجَزْتُك ما كتبتُ لكَ "Sana yazdığımı rivayete sana icazet verdim" veya: اَجَزْتُكَ ما كتَبْتُ إلَيْكَ veya اجزتُك ما كَتَبْتُ بهِ إلَيكَ bunlar gibi icâzeti ifade eden başka tabirler. Bu tabirler kuvvet ve sıhhat yönüyle münâvele-i makrûne'ye denktir.

İcâzetten mücerred kitabet'e gelince, bunun sıhhati hususunda ihtilâf edilmiştir. Alimlerden bir kısmı bunun caiz olmadığını beyân etmişse de asl olan câiz olmasıdır. Eyyûb Sahtiyânî, Mansûr İbnu Mü'temir, Leys İbnu Sa'd... gibi. Tâbiîn ve Etbauttâbiîn'den bir çokları cevazına kâildirler. Onlardaki tatbikattan başka, Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm)'in de valilerine gönderdiği ahkâm tebliğ eden mektuplar da bunun cevâzına delil olmaktadır.

İcâzetten mücerred kitabetle ilgili sîgalar şöyledir: اَخْبَرَنَا فُلَانٌ مُكَاتَبَةً (ahbaranâ fülânun mükâtebeten)= Falan bana yazarak bildirdi veya اخبرنا فُلَانٌ كتابة قال veya كَتَبَ إليّ فُلَان قال حدّثنا

Bütün bu sîgalar icâzet manasını ihsan ettiği için mevsul addedilmiştir. Burada da mutlak