Kıraatlar Hakkında Çeşitli Hadisler

olarak zikredilebilir.

Bazı tamamlayıcı bilgiler 942 numaralı hadiste gelecek. {530}

İKİNCİ FASIL

KIRAATLAR HAKKINDA ÇEŞİTLİ HADİSLER

1. Hadis-i Şerif

1. (923)-Hz. Enes (radıyallahu anh) anlatıyor: "Hz. Peygamber (aleyhissalâtu vesselâm), Hz.Ebu Bekir, Hz. Ömer -ve öyle zannediyorum Osman da demişti- (radıyallahu anhüm ecmain) Fâtiha sûresinin dördüncü âyetinde geçen, مَالِكِ kelimesini مَلِكِ diye değil, elifli olarak مَالِكِ diye okuyorlardı." [Tirmizî, Kırâ'at 1, (2929); Ebû Davud, Huruf 1, (4000).]{531}

AÇIKLAMA:

Tirmizî'de tâlik olarak, Ebu Dâvud'da ise müsned olarak kaydedilen bir ziyade Mâlik مَالِكِ لا i Melik مَلِكِ şeklinde elifsiz olarak ilk okuyanın Mervan olduğu belirtilir. Şârihler -Begavî'den naklen- şu bilgiyi kaydederler: "Asım, el Kisâî ve Yakub bunu Mâlik مَالِك diye, diğer Kurrâ ise Melik مَلِكِ diye okumuşlardır. Bir kısım âlimler her iki okuyuşun mânaca bir olduklarını söylemiştir."

İmâdu'd-Din İbnu Kesir de Tefsir'inde şu bilgiyi verir: "Kurrâ'lardan bazıları مَلِك يوْمِ الدّينِ diye okudu; bir kısmı da مَالِك diye okudu. Her ikisi de sahih ve mütevatir kıraattir, kıraat-ı seb'a'ya dâhildir. Lâm'ı kesra ve sükun üzere okuyan da olmuştur. Keza مَلِيك şeklinde de okunmuştur. Nâfi, kef'in kesresini işbâ edip (uzatıp) مَلِكِى يوْم الدين diye okumuştur. Bu okunuşlardan birini tercih eden, mana yönüyle her ikisini de kabul etmiştir. Her iki okuyuş da sahihtir, güzeldir."{532}

2. Hadis-i Şerif

2. (924)-Ebu Said (radıyallahu anh) anlatıyor: "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki: "Allah Zülcelâl Hazretleri Benî İsrail'e şöyle emretti: "Şu kasabaya kapısından secde ederek girin ve hıtta (20) deyin de günahınız affedilsin" yani تغفر şeklinde" (Bakara 58). [Ebu Davud, Huruf 1, (4006).]{533}

AÇIKLAMA:

Burada, âyette geçen تُغْفَر kelimesinin imlâsı ve dolayısıyla okunuşu hakkında farklı bir rivayet görülmektedir. Bu okuyuş İbnu Âmir kıratine uygundur. Nâfi aynı kelimeyi يُغْفر diye okumuş, İbnu Kesir, Ebu Amr, Âsım, Hamza ve Kisâî ise نَغْفِرُ diye okumuşlardır. Mâna, sonuncu şekilde "...affedelim" olur, öncekilerde "...affedilsin" idi.{534}

3. Hadis-i Şerif

3. (925)-Hz.Câbir (radıyallahu anh) anlatıyor, "Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm): "Siz de İbrahim'in makamından bir namazgâh edinin" (Bakara, 125) meâlindeki âyette geçen وَاتَّخِذُوا kelimesini "hı" harfi kesreli olacak şekilde وَاتَّخِذُوا diye okudu." [Ebu Dâvud, Huruf 1, (3969); Müslim, Hac 147, (1218).]{535}

AÇIKLAMA:

Bu kesreli okunuş, İbnu Kesir, Ebu Amr, Âsım, Hamza ve Kisâî kıraatine uygundur. Nâfi, İbnu Amir ise وَاتَّخَذُوا diye hı'yı fethalı okurlar. Birinci okuyuşta{536} emir sigası sözkonusudur, ikinci okunuş ise mâzi fiildir ve haberdir. Mâna farklılığı, üzerinde durmaya